Tag

history

Browsing

മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടം മുതൽ തന്നെ അതിന്റെ ഭരണസാരഥികൾ ഇന്ത്യൻ ജനതയുടെ പരമ്പരാഗത ആചാരമര്യാദകളും ശാസ്ത്രീയ അറിവുകളിലും അതീവ തല്പരരായിരുന്നു. എന്നാൽ അക്ബർ ചക്രവർത്തിയുടെ കാലത്താണ് കാലങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള ഇന്ത്യൻ പുരാണങ്ങളെയും, വേദങ്ങളെയും ഇതിഹാസങ്ങളെയുമൊക്കെ സത്യാന്വേഷണ ത്വരയോടെ സമീപിച്ചതും അര്ഥവ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചതും. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രേരണയിൽ ഒരു സംഘം വിവർത്തകർ വേദേതിഹാസങ്ങളുടെ പരികല്പനകളെപ്പറ്റി സൂക്ഷ്മമായും ആഴത്തിലും പഠിക്കുകയും ഇവയൊക്കെയും സംസ്‌കൃതത്തിൽ നിന്ന് പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

രാമായണം മുതൽ മഹാഭാരതം വരെയും ഭഗവത്‌ഗീത മുതൽ വസിഷ്ഠ യോഗം വരെയും ഗണിതശാസ്ത്രം, ഗോളശാസ്ത്രം വൈദ്യശാസ്ത്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിജ്ഞാനീയങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ വിവർത്തനം ചെയ്തു. ഇവയൊക്കെയും അക്ബർ ചക്രവർത്തി തന്റെ ലൈബ്രറിയിലെ അമൂല്യ നിധിശേഖരമായി സൂക്ഷിച്ചു. ചക്രവർത്തി തന്നെ തെരഞ്ഞെടുത്ത പണ്ഡിതർ ദിനേന ഹാജരായി ഈ മഹത്ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ പേർഷ്യൻ വിവർത്തനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വായിച്ചു കേൾപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലാകാത്ത ഭാഗങ്ങൾ വിവരിച്ചുകൊടുക്കുകയും സംശയനിവാരണം നടത്തുകയും ചെയ്തു.

അക്ബർ ചക്രവർത്തിയുടെ അറിവിനോടുള്ള ഔസുൽക്യം എന്നതിലപ്പുറം മറ്റൊരു ഉദ്ദേശം കൂടെ ഈ വിവർത്തന കർമ്മങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് “ഐൻ എ അക്ബർ” എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആമുഖത്തിൽ അക്ബർ ചക്രവർത്തിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അബുൽ ഫസൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഹിന്ദുവേദങ്ങൾ പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്ന ബൃഹത് പദ്ധതിമൂലം ഉദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടത് അവരോടുള്ള ശത്രുത കുറക്കുകയും കൂടുതൽ രക്തച്ചൊരിച്ചിൽ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. വൈജ്ഞാനിക ചർച്ചകൾ സമാധാനത്തിലേക്ക് എത്തുകയും ശത്രുതയും പകയും ഇല്ലാതായി രമ്യതയിലേക്കു നയിക്കുകയും ചെയ്‌തേക്കും എന്നദ്ദേഹം പ്രത്യാശിച്ചു.

bylines malayalam, byline malayalam, bylines.in, byline.in, bylines online publication bylines malayalam publication bylines magazine, bylines malayalam magazine mughal emperor bylines malayalam

സൈനീക ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ കീഴടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ അക്ബർ ചക്രവർത്തിയുടെ നയങ്ങൾ നയതന്ത്രത്തിലൂടെയും വൈവാഹികബന്ധങ്ങളിലൂടെയും സമാധാനാന്തരീക്ഷം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ അദ്ദേഹം ഭരിച്ചിരുന്ന ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന ഹിന്ദു പ്രജകളുമായി അനുരഞ്ജനത്തിലാവാൻ അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചു.

മഹാഭാരതത്തിന്റെ പേർഷ്യൻ തർജ്ജമയുടെ ആമുഖത്തിൽ അബുൽ ഫസൽ ഈ വിഷയം വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ഹിന്ദു മുസ്‌ലിം സ്പർദ്ധ ഉടലെടുക്കുന്നത് പരസ്പരമുള്ള അജ്ഞതയിൽ നിന്നാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ചക്രവർത്തി അതിനെ നേരിടാൻ ഹിന്ദുക്കളെ സംബന്ധിച്ച ശരിയായ അറിവ് മുസ്‌ലിംകൾക്കു നൽകിയിട്ടാണ്. അതിനായി ആദ്യം അദ്ദേഹം തെരഞ്ഞെടുത്തത് മഹാഭാരതമാണ്. മഹാഭാരതം വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം ഇരു വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള നിപുണരും നിഷ്പക്ഷരുമായ പണ്ഡിതരെ അദ്ദേഹം ഏൽപ്പിച്ചു. ഹിന്ദു വിശ്വാസങ്ങളിൽ കടന്നുകൂടിയിട്ടുള്ള അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും അനാചാരങ്ങൾക്കും, അവരുടെ തന്നെ വേദങ്ങളിൽ യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ല എന്നദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി.

ഇതൊക്കെ കണ്ടും കെട്ടും അനുഭവിച്ചുമാണ് ദാര ശികൊഹ് വളർന്നത്. പുരാതന ഹിന്ദു വിശ്വാസങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇതര വിശ്വാസങ്ങളെ ആഴത്തിൽ അറിയാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം പക്ഷെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമായിരുന്നില്ല. ഈ വിഷയത്തിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവബോധവും ഉൾക്കാഴ്ചയുമായിരുന്നു അത്. പൂര്ണാര്ഥത്തിലുള്ള ഒരു സത്യാന്വേഷിയും വിജ്ഞാന കുതുകിയുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

bylines malayalam, byline malayalam, bylines.in, byline.in, bylines online publication bylines malayalam publication bylines magazine, bylines malayalam magazine sufis teaching bylines malayalam

തികഞ്ഞ സൂഫി ചിന്താധാരയിലധിഷ്ഠിതമായ ജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന ദാരാ ശികൊഹ് ഇന്ത്യൻ വിശ്വാസങ്ങളിലെ ഏകദൈവ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ പറ്റിയുള്ള പഠനത്തിലാണ് കൂടുതൽ ആകൃഷ്ടനായത്. സ്വന്തം വിശ്വാസങ്ങളും, ഇവയും തമ്മിൽ വാചികമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളുവെന്നും, രണ്ടിന്റെയും അടിസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭിന്നതയെക്കാൾ സമാനതകളാണുള്ളതെന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. ഏകദൈവത്തിലധിഷ്ഠിതമായ സനാതന ഹൈന്ദവിശ്വാസങ്ങൾ ഇസ്‌ലാമിന്റെ ആത്മാവുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നതാണെന്ന് ദാരാ ശികൊഹ് തന്റെ പഠന ഗവേഷണങ്ങളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കി.

സത്യമുൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളുടെയും സിദ്ധാന്തങ്ങളെയും ദർശനങ്ങളെയും “മജ്മഉ ബഹ്‌റൈൻ ” – ഇരു സമുദ്രങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനം – എന്ന തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ അദ്ദേഹം സമാഹരിക്കുകയുണ്ടായി. തസൗഉഫ് എന്നാൽ ആത്യന്തികമായി ധർമ്മസംസ്ഥാപനമാണെന്നും കേവല മതനിയമങ്ങളുടെയും ചട്ടക്കൂടുകളുടെയും നിരാകരണമാണെന്നും അദ്ദേഹം എഴുതി.

1650 കളുടെ മധ്യത്തിൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ അട്ടിമറി സംഘങ്ങൾ സഹകരണത്തിലാവുകയുണ്ടായി. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ മൂന്നുമക്കളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഏറെ പ്രിയങ്കരനായിരുന്ന ദാരാ ശികൊഹ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ മുൻ‌തൂക്കം ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, മറ്റു പുത്രന്മാർക്കും ഭരണ ചുമതലകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ദാരയുടെ സഹോദരന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്ന സുജ ശീഈ ചിന്താധാരയിലാണ് ആകൃഷ്ടനായതെങ്കിൽ, ഔരംഗസിബ് യാഥാസ്ഥിക സുന്നി വിശ്വാസങ്ങൾ വെച്ചുപുലർത്തുന്നയാളായിരുന്നു.

അതേസമയം മുറാദ് എന്ന പേരുള്ള മറ്റൊരു സഹോദരൻ യാതൊരു മത ചിന്താധാരകളിലും ആകൃഷ്ടനായിരുന്നില്ല. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ മക്കളിൽ അധികാരകേന്ദ്രീകരണം യഥാർത്ഥത്തിൽ നടന്നത് ഔരംഗസിബും ദാരാ ഷിക്കോഹും തമ്മിലായിരുന്നു.

bylines malayalam, byline malayalam, bylines.in, byline.in, bylines online publication bylines malayalam publication bylines magazine, bylines malayalam magazine sufism bylines malayalam

“സിർ ഏ അക്ബർ” ‘വലിയ രഹസ്യം’ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്ത ഉപനിഷത്തുക്കളുടെ പേർഷ്യൻ വ്യാഖ്യാനമായിരുന്നു ദാരയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച കൃതി. ഇതിനായി അദ്ദേഹം ബനാറസിൽ നിന്ന് ഹിന്ദു പണ്ഡിതന്മാരെയും സന്യാസികളെയും കൊട്ടാരത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു താമസിപ്പിച്ചു. സംസ്‌കൃതത്തിൽ നിന്ന് പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്ക് തർജ്ജിമ ചെയ്യുമ്പോൾ, ഉപനിഷത്തുക്കളുടെ ആത്മാവ് നഷ്ടമാവാതിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. തികഞ്ഞ ഏകദൈവ വാദിയായിരുന്ന ദാരാ ശികൊഹ് ഹൈന്ദവ തത്വജ്ഞാനങ്ങളുടെ സമാനതകൾ ഇസ്‌ലാമിൽ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.

ജ്ഞാനവാദവും ഏകദൈവത്വവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ ഏറെ ആകർഷിച്ച വിഷയം. ഖുർആനിലെ തൗഹീദി സിദ്ധാന്തങ്ങൾ രൂപകങ്ങൾ ആണെന്നും അവയ്‌ക്കൊക്കെയും ആന്തരികമായ അർത്ഥതലങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും ദാരാ ശികൊഹ് എഴുതി. ക്രിസ്ത്യൻ, ജൂത മതങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ മതവിശ്വാസങ്ങളെയും ഗ്രന്ഥങ്ങളെയും അദ്ദേഹം പഠനവിധേയമാക്കുകയുണ്ടായി. പണ്ഡിതരും ആത്മജ്ഞാനികളും എല്ലാ മതദര്ശനങ്ങളിലും ഏകദൈവസിദ്ധാന്തം കണ്ടെത്തുമെന്നും അതിനെതിരായി നിന്നുകൊണ്ട് ബഹുദൈവത്വം ഉദ്‌ഘോഷിക്കുന്നത് സ്വാർത്ഥതാല്പര്യക്കാരായ പണ്ഡിതവേഷധാരികളാണെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.

ഹൈന്ദവരുടെ ചതുർവേദങ്ങൾ ദൈവപ്രോക്തമാണെന്നും, എല്ലാ ദേശങ്ങളിലേക്കും പ്രവാചകന്മാരെയും വേദഗ്രന്ഥങ്ങളെയും അയക്കുമെന്ന ഖുർആനിക തത്വത്തിൻറെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയിലേക്കയച്ച പ്രവാചകന്മാരിലൂടെ ഈ വേദങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് മാർഗദർശകങ്ങളായി എന്നും ദാരാ എഴുതി. ഉപനിഷത്തുക്കളൊക്കെയും ഏകദൈവ സിദ്ധാന്തത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്നും, ഖുർആനിക അധ്യാപനങ്ങളുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നവയാണെന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.

bylines malayalam, byline malayalam, bylines.in, byline.in, bylines online publication bylines malayalam publication bylines magazine, bylines malayalam magazine spirituality bylines malayalam

ഈ വിഷയങ്ങൾ സാധാരണ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് പോലും അജ്ഞാതമാണ്. അറിയുന്നവരാണെങ്കിൽ അത് സാധാരണക്കാരായ ഹിന്ദുക്കളിൽ നിന്നും മുസ്‌ലിംകളിൽ നിന്നും മറച്ചുവെക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത് എന്നദ്ദേഹം കരുതി. ഉപനിഷത്തുകളിൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയ ആഴത്തിലുള്ള സത്യാന്വേഷണവും ഖുർആൻ മുൻനിർത്തിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേദപഠനങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകൾ ദൈവീകമായ ആദ്യ ഗ്രന്ഥങ്ങളാണെന്നു അദ്ദേഹം വാദിക്കുകയുണ്ടായി.

ഇത്തരത്തിലുള്ള പഠനങ്ങളിലൂടെ താൻ ലക്‌ഷ്യം വെക്കുന്നത് തീർത്തും ആത്മീയമായ അഭിവൃദ്ധിയാണെന്നും, യാതൊരു ഭൗതീകമായ ലക്ഷ്യങ്ങളും തനിക്കില്ലെന്നും ദാര വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി. “നീചസ്വാർത്ഥതയുടെ മുൻവിധികളും ദൈവകൃപയോടെയും ആത്മാര്ഥതയോടെയും എല്ലാ പക്ഷപാതവും ഉപേക്ഷിച്ച് സിർ ഏ അക്ബർ എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള ഈ വിവർത്തനം പഠിക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തവർ സന്തുഷ്ടരും മോക്ഷം ലഭിച്ചവരുമാകും” എന്ന് തന്റെ കൃതി ഉപസംഹരിച്ചുകൊണ്ട് ധാര ശികൊഹ് എഴുതുകയുണ്ടായി.

(ഹാർപർ കോളിൻസ് പബ്ലിഷ് ചെയ്ത അവിക് ചന്ദയുടെ ‘ദാരാ ശുകൊഹ് : ദി മാൻ ഹു വുഡ് ബി കിംഗ്’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ നിന്ന് ലൈവ് ഹിസ്റ്ററി ഇന്ത്യ വെബ്സൈറ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനത്തിന്റെ ആശയവിവർത്തനമാണീ ലേഖനം)

ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വവുമായുള്ള നീണ്ട സമരങ്ങൾക്ക് ശേഷം 1947 ൽ ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. ചരിത്രപരമായ അറിവില്ലായ്മ എല്ലാ ദിഗ്വിജയങ്ങളെയും കോളനിവൽക്കരണമായി കാണാൻ നമ്മെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രൊഫസർ ഹാർബൻസ് മുഖിയയുടെ (Harbans Mukhia) വീക്ഷണത്തിൽ കോളനിവൽക്കരണമെന്നാൽ “ഒരു രാജ്യത്തെയും അവിടുത്തെ ഭരണത്തെയും ഭൂസ്വത്തുക്കളെയും, മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തികോന്നമനത്തിന്നായി, ചൂഷണം ചെയ്യുക” എന്നുള്ളതാണ്.

എന്നാൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം ഇന്ത്യയെ കീഴടക്കിയതിനു ശേഷം അവർ അധിനിവേശകർ എന്നതിനേക്കാൾ ഇന്ത്യക്കാരായി തന്നെ നിലകൊള്ളുകയാണുണ്ടായത്. മാത്രമല്ല, അവർ തങ്ങളുടെ സംസ്കാരം ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരവുമായി അഭേദ്യമാംവിധം ചേർത്തു വെക്കുകയും, പുതിയ ഒരു സംസ്കാരത്തിനും ചരിത്രത്തിനുമത് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.

bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam mughal painting bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam
മുഗൾ പെയിന്റിംഗ്

വാസ്തവത്തിൽ, മുഗളർ വിദേശികളാണെന്ന ചർച്ചകൾ ഈ അടുത്ത കാലം വരെ ഒരു വിഷയമായിരുന്നില്ല. കാരണം അക്ബർ മുതലുള്ള മുഗൾ രാജാക്കന്മാരുടെ അമ്മമാർ ജന്മം കൊണ്ട് ഇന്ത്യക്കാരായ രാജപുത്രിമാരായിരുന്നു.

ദൗലത് ഖാൻ ലോദിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം എ.ഡി 1526 ൽ ബാബർ ഇന്ത്യ ആക്രമിക്കുകയും പാനിപ്പറ്റിൽ വെച്ച് ഇബ്രാഹിം ഖാൻ ലോദിയുടെ സൈന്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്താണ് ദില്ലി അടിസ്ഥാനമാക്കി മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന് അടിത്തറയിട്ടത്.

മുഗളരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇന്ത്യൻ രാജാക്കന്മാരുമായി പ്രത്യേകിച്ച് രജപുത്രരുമായി വിവാഹബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും അവരെ ഉയർന്ന തസ്തികകളിലേക്ക് നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. അംബറിലെ കച്‌വാഹ രാജപുത്രന്മാരായിരുന്നു സാധാരണയായി മുഗൾ സൈന്യത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സൈനിക തസ്തികകൾ അലങ്കരിച്ചിരുന്നത്.

മുഗൾ ഭരണാധികാരികളുമായുള്ള ഈ സഹകരണമാണ് പിന്നീട് എ.ഡി 1857 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്കെതിരെ മുഗൾ ചക്രവർത്തി ബഹാദൂർ ഷാ സഫറിനെ മുൻനിർത്തി ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ ഒന്നിച്ചു പോരാടാൻ ഇന്ത്യൻ ശിപായിമാരെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.

bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam taj mahal white bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam
താജ്‌മഹൽ, ആഗ്ര

പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നവും ശക്തവുമായ രാജ്യമായി നിലകൊണ്ടു. റോഡുകൾ, കായൽ-കടൽ മാർഗങ്ങൾ, തുറമുഖങ്ങൾ എന്നിവ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടും നികുതികളും ടോളുകളും നിർത്തലാക്കിക്കൊണ്ടും ഷേർ ഷായും മുഗളരും വ്യാപാരത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്നത് കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ഇത് ഒട്ടും ആശ്ചര്യകരമല്ല. ഇന്ത്യൻ കരകൗശലവ്യവസായം വികസിക്കുകയും നിർമാണ വസ്തുക്കളായ പരുത്തി തുണി, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, ഇൻഡിഗോ, കമ്പിളി, പട്ട്, ഉപ്പ് തുടങ്ങിയവയുടെ കയറ്റുമതി വ്യാപാരം അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ഫ്രഞ്ച് സഞ്ചാരിയായ ഫ്രാങ്കോയിസ് ബെർണിയർ (Francois Bernier) പറഞ്ഞത് ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിൽ നിന്നും സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും ഹിന്ദുസ്ഥാനിലേക്ക് വന്നു കൊണ്ടിരുന്നു എന്നാണ്.

ഇന്ത്യൻ വ്യാപാരികൾ സ്വന്തം നിബന്ധനകളനുസരിച്ച് കച്ചവടം നടത്തുകയും വിലയായി ബുള്ളിയൻ കറൻസി മാത്രം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ വ്യാപാരസമൂഹത്തിന്റെ ഈ നടപടിയാണ് “ഏഷ്യയെ സമ്പന്നമാക്കാൻ യൂറോപ്പ് രക്തമൊഴുക്കുന്നു” എന്ന് പറയാൻ സർ തോമസ് റോയെ (Sir Thomas Roe) പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ഈ പരമ്പരാഗത വ്യാപാരം, കച്ചവടം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന ഹിന്ദു വ്യാപാരി വിഭാഗത്തിന്റെ കൈകളിലായിരുന്നു.

bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam jama masjid delhi bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam
ജുമാ മസ്ജിദ്, ഡൽഹി

“രാജ്യത്തിന്റെ മിക്ക വ്യാപാരവും സമ്പത്തും ഹിന്ദുവ്യാപാരികളുടെ കൈവശമായിരുന്നുവെന്ന്” ബെർണിയർ എഴുതിയതായി കാണാം. മുസ്‌ലിംകൾ പ്രധാനമായും ഉയർന്ന ഭരണ, സൈനിക തസ്തികകൾ ആയിരുന്നു വഹിച്ചിരുന്നത്.

അക്ബർ സ്ഥാപിച്ച കാര്യക്ഷമമായ ഭരണസംവിധാനം വ്യാപാരത്തിന്റെയും വാണിജ്യത്തിന്റെയും അന്തരീക്ഷം സുഗമമാക്കി.

ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിക്ക് മുഗൾ ഭരണാധികാരികളിൽ നിന്ന് വ്യാപാര ഇളവുകൾ നേടാനും കാലക്രമേണ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാനും ഈ സുഗമമായ വ്യാപാര അന്തരീക്ഷം സഹായിച്ചു. ഒടുവിൽ അത് അതിന്റെ നാശത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. സ്പിരിഡിയോൺ റോമയുടെ (Spiridione Roma) 1778-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച The East Offering Her Riches to Britannia എന്ന പെയിന്റിങ്ങിൽ മാണിക്യം കൊണ്ടും മുത്തുകൾ കൊണ്ടും നിർമിക്കപ്പെട്ട തങ്ങളുടെ കിരീടം ഇന്ത്യക്കാരൻ ബ്രിട്ടാനിയ മാലാഖക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നത് ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സമ്പത്ത് ഊറ്റിയെടുത്ത് പുറമേക്ക് കൊണ്ട് പോകാൻ തുടങ്ങിയത് ദില്ലി സുൽത്താനേറ്റിന്റെ കാലത്തോ മുഗൾസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്തോ അല്ല മറിച്ചു ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.

bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam british painting bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam
The East Offering Her Riches to Britannia Painting

1780 കളിൽ എഡ്മണ്ട് ബർക്ക് (Edmund Burke) പറഞ്ഞത് പോലെ സമ്പത്ത് ഊറ്റിയെടുക്കുക വഴി ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ഇന്ത്യയെ സമൂലമായി നശിപ്പിച്ചു.

ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തിനു മുമ്പ് ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി എന്തായിരുന്നു എന്ന് ഇനി നമുക്ക് പരിശോധിക്കാം.

കേംബ്രിഡ്ജ് ചരിത്രകാരൻ ആംഗസ് മാഡിസൺ (Angus Maddison) തന്റെ Contours of the World Economy എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇപ്രകാരം എഴുതിയതായി കാണാം. എ.ഡി 1000 വരെ 28.9 ശതമാനം ജിഡിപി വിഹിതത്തോടെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഇന്ത്യയിലുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും അതനുസരിച്ചുള്ള സാമ്പത്തികവളർച്ച ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എ.ഡി 1000-1500 കാലഘട്ടത്തിൽ മുഗളരുടെ കീഴിലാണ് 20.9 ശതമാനം ജിഡിപി വളർച്ചാനിരക്കോടെ ഇന്ത്യ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാമ്പത്തിക വളർച്ച കൈവരിച്ചത്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിൽ ഇന്ത്യ ചൈനയെ മറികടക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

1600–1870 കാലഘട്ടത്തിൽ ലോക ജിഡിപിയുടെ നിരക്ക് (ദശലക്ഷത്തിൽ):

1952 ൽ ഇന്ത്യയുടെ ജിഡിപി 3.8 ശതമാനമായിരുന്നു. “ഒരു കാലത്തു ‘ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള രത്നം’ ആയിരുന്ന ഇന്ത്യ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രതിശീർഷ വരുമാനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്രമായ രാജ്യമായി മാറി” എന്ന് നമ്മുടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഡോ. മൻ‌മോഹൻ സിംഗ് ഒരിക്കൽ പറയുകയുണ്ടായി.

മുഗളന്മാർ പണം അപഹരിച്ചില്ലെന്ന് ഇതിനാൽ വ്യക്തമായതിനാൽ, ഇനി അവർ ഇന്ത്യയിൽ നിക്ഷേപിച്ച കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും നോക്കാം. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിലും, സ്വദേശികളിൽ നിന്നും വിദേശസഞ്ചാരികളിൽ നിന്നും പ്രതിവർഷം കോടികൾ വരുമാനം ലഭിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള വലിയ സ്മാരകങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലും അവർ നിക്ഷേപം നടത്തി.

ലോക്സഭയുടെ കീഴിലുള്ള സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം അവതരിപ്പിച്ച കണക്കുകൾ പ്രകാരം, മുഗൾ ചക്രവർത്തി ഷാജഹാൻ നിർമ്മിച്ച താജ് മഹൽ സന്ദർശകരിൽ നിന്ന് മാത്രം പ്രതിവർഷം ശരാശരി 21 കോടി രൂപയുടെ വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. (കഴിഞ്ഞ വർഷം താജ്മഹൽ സന്ദർശകരുടെ എണ്ണത്തിൽ അൽപ്പം കുറവുണ്ടായി. അതിന്റെ കണക്ക് 17.8 കോടി രൂപയാണ്). ടിക്കറ്റ് വിൽപ്പനയിൽ 10 കോടിയിലധികം രൂപയാണ് ഖുതുബ് കോംപ്ലക്‌സിന്റെ പ്രതിവർഷവരുമാനം. ചെങ്കോട്ടയും, ഹുമയൂൺ സ്മാരകവും ആകട്ടെ ഏകദേശം 6 കോടി രൂപ വീതം പ്രതിവർഷം വരുമാനം നൽകുന്നുണ്ട്.

bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam humayuns tomb bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam
ഹുമയൂൺ ശവകുടീരം

കൂടാതെ, ഇന്തോ-ഇസ്ലാമിക് വാസ്തുവിദ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മനോഹരമായ പുതിയ ഒരു വാസ്തു ശൈലി രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. അവർ പ്രാദേശിക കലകളിലും കരകൗശലവസ്തുക്കളിലും തങ്ങളുടെ പ്രാവീണ്യം കാണിച്ചു. പഴയതിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും പുതിയ നൈപുണ്യകലകൾ  സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.

INTACH ദില്ലി ചാപ്റ്റർ കൺവീനർ സ്വപ്‌ന ലിഡിൽ (Swapna Liddle) പറയുന്നു: “എന്റെ മനസ്സിൽ, ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുഗളന്മാർ നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന കലയുടെ കാര്യത്തിലായിരുന്നു. കെട്ടിടം, നെയ്ത്ത്, മെറ്റൽ വർക്ക്, പെയിന്റിംഗ് പോലുള്ള കലകളിൽ അവർ സ്ഥാപിച്ച അഭിരുചിയുടെയും പൂർണ്ണതയുടെയും മാനദണ്ഡങ്ങൾ പിന്നീട് വന്നവർക്ക് പിന്തുടരാൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു മാതൃകയായിത്തീർന്നു. കൂടാതെ ഇന്ത്യക്ക്  ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള കരകൗശലവസ്തുക്കളുടെ ആഗോള അംഗീകാരം നേടിക്കൊടുക്കുകയും ഇന്നും നമ്മളത് ആസ്വദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.”

മുഗൾ പെയിന്റിങ്ങുകൾ, ആഭരണങ്ങൾ, കലകൾ, കരകൗശലവസ്തുക്കൾ എന്നിവ പാശ്ചാത്യ മ്യൂസിയങ്ങളും  ഗാലറികലും കൈവശം വെക്കുന്ന പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. അവയെല്ലാം 1857 ലും അതിനുശേഷവും കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. ബാക്കിയായവ നമ്മുടെ ഇന്ത്യൻ മ്യൂസിയങ്ങളിലും കാണാം.

bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam red fort mughals bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam
റെഡ് ഫോർട്ട്, ഡൽഹി

മറ്റൊരു പ്രധാന സംഭാവനയാണ് കല സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഉണ്ടായ അഭിവൃദ്ധി. പുതിയ കൃതികൾ പ്രാദേശിക, പേർഷ്യൻ ഭാഷകളിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുമ്പോൾ തന്നെയും, സംസ്‌കൃതത്തിൽ നിന്ന് പേർഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്കുള്ള കൃതിവിവർത്തനങ്ങളും നടന്നിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി സാമുദായിക വിദ്വേഷത്തിലേക്ക് നയിച്ച അജ്ഞത ഇല്ലാതാക്കാൻ വേണ്ടി രാമായണത്തിന്റെയും മഹാഭാരതത്തിന്റെയും വിവർത്തനം അക്ബർ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു.

അത്തരത്തിൽ ദാര ഷുക്കോ (ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ മൂത്തപുത്രൻ) എഴുതിയ അനേകം ഉപനിഷത്തുക്കളുടെ പേർഷ്യൻ വിവർത്തനമായിരുന്നു സിർ എ അക്ബർ (Sirr-e-Akbar). പ്രസ്തുത ഗ്രന്ഥം ബെർണിയർ ഫ്രാൻ‌സിൽ എത്തിക്കുകയും അൻക്വറ്റിൽ ഡെപെറോണി (Anquetil Deperron) അത് ഫ്രഞ്ച്, ലാറ്റിൻ ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ലാറ്റിൻ പതിപ്പ് ജർമ്മൻ തത്ത്വചിന്തകനായ ഷോപെൻ‌ഹോവറിൽ (Schopenhauer)വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചു പേർഷ്യൻ ഉപനിഷത്തിനെ ‘അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ സാന്ത്വനം’ എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് യൂറോപ്യൻ ഓറിയന്റലിസ്റ്റുകൾക്കിടയിൽ വേദാനന്തര സംസ്‌കൃത സാഹിത്യത്തോടുള്ള താൽപര്യം വളരെയധികം ഉയർത്തി.

മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാർ മാത്രമായിരുന്നില്ല, മറിച്ചു ഹിന്ദു മൻസബ്ദാരുകളും വ്യാപാരികളും പല നഗരങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളും ധർമ്മശാലകളും നിർമിച്ചിരുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് ബനാറസിൽ. മാധുരി ദേശായി തന്റെ ഗവേഷണപുസ്തകമായ Banaras Reconstructed എന്ന കൃതിയിൽ ഇപ്രകാരം എഴുതുന്നു: “ആഗ്രയെയും ദില്ലിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ജമുന നദീതീരത്തുള്ള  മുഗൾ കോട്ട കൊട്ടാരങ്ങൾ നദീതീരത്തുള്ള പർവ്വതനിരകളുമായി അസാധാരണമായ സാമ്യം പുലർത്തിയിരുന്നു.”

bylines malayalam publication magazine bylines.in malayalam taj at night byline malayalam bylines
താജ് മഹൽ

ചരിത്രം സാമാന്യവൽക്കരിക്കുന്നത് അപകടകരമാണ്, പ്രത്യേകിച്ചും സാമുദായിക തലത്തിൽ. സമൂഹത്തിലെ അടിസ്ഥാന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ അവസ്ഥ മറ്റേതൊരു സമൂഹത്തെയും പോലെ മാറ്റമില്ലായിരുന്നു. കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പ്രൊഫസർ ഫ്രാൻസിസ് ഡബ്ല്യു പ്രിറ്റ്ചെറ്റ് (Frances W Pritchett) പറയുന്നതുപോലെ “മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിലെ സാമൂഹിക അവസ്ഥകൾ വീക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരാൾക്ക് കണ്ടെടുക്കാവുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം, ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ അനേകം രാഷ്ട്രീയ മേഖലകൾ, സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകൾ, സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സംയോജനമാണ്.”

മുഗളരുടെ മറ്റൊരു മഹത്വം കോടതികളുടെയും ഗവൺമെന്റിന്റെയും സ്വാധീനം സമൂഹത്തിൽ വ്യാപിച്ചു എന്നുള്ളതാണ്. അത് സമൂഹത്തിൽ പുതിയൊരൈക്യത്തിന് കാരണമായി.

ഇതിൽ നിന്നൊക്കെ ഗ്രഹിക്കാൻ സാധിക്കുന്നത് മുഗളന്മാർ ഇന്ത്യയെ കൊള്ളയടിച്ചുവെന്ന് പറയുന്നത് തികച്ചും  വ്യാജമാണ് എന്നുള്ളതാണ്. സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പങ്കിടപ്പെടുന്ന തെറ്റായ വിവരങ്ങളിലൂടെയല്ല മറിച്ചു പഠനങ്ങളിലൂടെയും പുസ്തകങ്ങളിലൂടെയുമാണ് ചരിത്രവസ്തുതകൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

വിവർത്തനം: നസ്‌ല മുസ്തഫ

കടപ്പാട്: ഡൈലിഒ

ബാഗ്ദാദ് നഗരത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തായി ബാബ് അൽ-ഷർഖി എന്ന പേരുള്ള ജില്ലയുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ കിഴക്കൻ കവാടം എന്നാണതിനർത്ഥം. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ നിർമിക്കപ്പെട്ട കോട്ടയും മതിലുകളും ഈ ജില്ലയുടെ ഭാഗമായിരുന്നിരിക്കണം. ഈ കോട്ടകൾ ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ പട്ടാള ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. വിശാലമായ കോട്ടയുടെ അവശിഷ്ട്ടങ്ങളോ കിഴക്കൻ കവാടമോ ഒന്നും ഇന്ന് അവശേഷിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും ആ പേര് മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നു.

AD762 ൽ സ്ഥാപിതമായതിനുശേഷം അഭിമാനത്തോടെ ഏറെ കാലം നില കൊണ്ട നഗരം അബ്ബാസിദ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധികാര കേന്ദ്രമായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ബാഗ്ദാദ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച മരണങ്ങളുടെയും വിനാശത്തിന്റെയും അളവ് ലോകത് മറ്റൊരു നഗരത്തിനും നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടാവില്ല. എന്നിട്ടും, മഹത്തായ ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമെന്ന നിലയിൽ അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ കാലം ബാഗ്ദാദ് ലോകത്തെ അതിശയിപ്പിച്ചു തലയുയർത്തി നിന്നു.

ബാഗ്ദാദിന്റെ വളരെ പ്രശസ്തനായ ഒരു ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന അബു ജാഅഫർ അൽ മാമൂൻ (Abu Jafar Al Mamun) ജനിച്ചത് 786 ലാണ്. പകുതി അറബ്, പകുതി പേർഷ്യൻ ആയിരുന്ന ഖലീഫ മാമൂൻ ഇസ്ലാമിക ലോകത്തെ ശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ പരിപോഷിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, പുരാതന ഗ്രീസിനു ശേഷം ലോകം കണ്ട ശ്രദ്ധേയമായ ശാസ്‌ത്രവിജ്ഞാന ശാഖകൾക്കു അദ്ദേഹം അടിത്തറ പാകി.

എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടോടെ, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പ് ഇരുണ്ട കാലഘട്ടത്തിലമർന്നു പോയപ്പോൾ റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയോ മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ ഭരിച്ചിരുന്നതുമായ എല്ലാ ദേശങ്ങളേക്കാളുമോ വിശാലമായ ഒരു പ്രദേശം ഇസ്ലാമിക സാമ്രാജ്യത്തിനു കീഴിലായി. സുശക്തവും ലോകത്തെ അധികാര സ്വാധീന ശക്തിയുടെ കേന്ദ്രവുമായി 700 വർഷത്തിലേറെ നീണ്ടു നിന്ന ഭരണത്തിന് കീഴിലെ ശാസ്ത്രപഠനങ്ങളുടെ ഭാഷ അറബി ആയിരുന്നു.

വിശാലവും മനോഹരവുമായ നഗരം, മനോഹരമായ വാസ്തുവിദ്യയിൽ തീർത്ത താഴികക്കുടങ്ങളും കമാനപാതകൾ, യുവ രാജകുമാരൻ മാമൂൻ ബാഗ്ദാദിന്റെ ആത്മാവ് തൊട്ടറിഞ്ഞ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു. നഗരം സ്ഥാപിച്ച് 50 വർഷത്തിനുശേഷം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായി ബാഗ്ദാദ്. ചില കണക്കുകളനുസരിച്ച് നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ ഒരു ദശലക്ഷത്തിലധികം വരും. ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഖുർആൻ മനപാഠമാക്കിയ മാമൂൻ ഇസ്ലാമിക ചരിത്രം, അറബി വ്യാകരണം , ഗണിതം, കവിതകൾ തുടങ്ങി എല്ലാ മേഖലകളിലും വിദ്യ അഭ്യസിച്ചിരുന്നു. നികുതി കണക്കാക്കുമ്പോൾ ഗണിതത്തിന്റെ പ്രയോഗങ്ങൾ, തത്ത്വചിന്ത, ദൈവശാസ്ത്രത്ത പഠനങ്ങൾ എന്നിവയിലും അദ്ദേഹം കഴിവ് തെളിയിച്ചു. സോക്രട്ടീസ്, പ്ലേറ്റോ, അരിസ്റ്റോട്ടിൽ തുടങ്ങിയ തത്ത്വചിന്തകർ, പുരാതന ഗ്രീസിൽ നിന്നുള്ള ചരിത്രകാരന്മാർ ഇവരെയെല്ലാം കൗമാരക്കാരനായ മാമൂന് അറിയാമായിരുന്നു. ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഇത്തരം തത്വചിന്തകരുടെ കൃതികൾ അറബിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാം

bylines baghdad image bylines.in

ഖലീഫ മാമൂന്റെ രക്ഷാകർതൃത്വത്തിനും, മറ്റ് മതങ്ങളോടും സംസ്കാരങ്ങളോടും അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ച തുറന്ന മനോഭാവവും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ ബാഗ്ദാദിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായി. എല്ലാ ആഴ്ചയും അതിഥികളെ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നതും, വിരുന്നൂട്ടുന്നതും, തുടർന്ന് ദൈവശാസ്ത്രം മുതൽ ഗണിതശാസ്ത്രം വരെയുള്ള എല്ലാത്തരം പണ്ഡിതവിഷയങ്ങളിലും ചർച്ച ചെയ്യുന്നതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതിയായിരുന്നു. പുരാതന ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനായി ദൂതന്മാരെ അയ‌ക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പലപ്പോഴും, അദ്ദേഹത്തോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട ഭരണാധികാരികൾ സ്വർണത്തിനു പകരം ലൈബ്രറികളിൽ നിന്നുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ കൊടുത്ത് കീഴടങ്ങുന്നതിനുള്ള നിബന്ധനകൾ പൂർത്തീകരിച്ചിരുന്നു.

മാമൂന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ലോകത്തിലെ എല്ലാ പുസ്തകങ്ങളും ഒറ്റ മേൽക്കൂരക്ക് കീഴിൽ ശേഖരിക്കാനും അവ അറബിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാനുമായി പണ്ഡിതന്മാർ പണിയെടുത്തു കൊണ്ടേയിരുന്നു. തന്റെ സ്വപ്നം സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച സ്ഥാപനം ആ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഇന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഹൌസ് ഓഫ് വിസ്ഡം (Bayt Al Hikma) എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്.

ഇന്ന് ഈ അക്കാദമിയുടെ ഭൗതിക തെളിവുകളൊന്നും അവശേഷിക്കുന്നില്ല, അതിനാൽ ഇത് എവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെന്നോ എങ്ങനെയായിരുന്നുവെന്നോ കൃത്യമായി പറയാൻ കഴിയില്ല. ചില ചരിത്രകാരന്മാർ അതിന്റെ വ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ചും ലക്ഷ്യത്തെക്കുറിച്ചും അതിശയോക്തിപരമായ അവകാശവാദങ്ങൾക്കെതിരെയും, അത് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ മാമൂന്റെ പങ്കിനെതിരെയും വാദിക്കുന്നുണ്ട്. അതിന്റെ പ്രവർത്തനവും സ്വഭാവവും എന്തുതന്നെയായാലും അലക്സാണ്ട്രിയ ലൈബ്രറിക്ക് ആയിരം വര്ഷങ്ങള്ക്കു ശേഷം ഒരു സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന പ്രതാപവും പദവിയും ഹൌസ് ഓഫ് വിസ്ഡം നേടിയിട്ടുണ്ടെന്നതിൽ സംശയമില്ല.

ഗ്രീസ്, പേർഷ്യ, ഇന്ത്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൂടി പഠനങ്ങൾ സ്വായത്തമാക്കിയതോടെ ഹൗസ് ഓഫ് വിസ്ഡം അതിവേഗം വളർന്നു. എല്ലാ ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെയും അറബി വിവർത്തനങ്ങൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി ലൈബ്രറി വികസിച്ചു കൊണ്ടേയിരുന്നു. വിവർത്തകർക്ക് അവരുടെ രചനകൾ റെക്കോർഡുചെയ്യാനും ഓരോ വാചകത്തിന്റെയും ഒന്നിലധികം പകർപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കാനും എഴുത്തുകാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. ചൈനീസ് യുദ്ധത്തടവുകാരിൽ നിന്ന് അറബികൾ കടലാസിന്റെ ഉൽ‌പ്പാദനം കൂടി പഠിച്ചതോടെ വലിയൊരു വ്യവസായമായി തന്നെ ഇത് മാറി. ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ, ബാഗ്ദാദ് പരിഷ്കൃത ലോകത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറി. വരും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ പ്രതിഭാശാലികളായ അറബ്, പേർഷ്യൻ തത്ത്വചിന്തകരെയും, മികച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞരെയും ഉല്‍പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

bylines house of wisdom bylines.in
ഹൗസ് ഓഫ് വിസ്ഡം രേഖാചിത്രം, ബാഗ്ദാദ്

വിവർത്തകരിൽ പ്രശസ്തനായ ഹുനെൻ ഇബ്നു ഇസ്‌ഹാഖ്‌ (Hunayn ibn Ishaq) ഗ്രീക്ക് കയ്യെഴുത്തുപ്രതികൾക്കായി വർഷങ്ങളോളം ലോകമെമ്പാടും സഞ്ചരിക്കുമായിരുന്നു. ഗാലന്റെ (Galen) വൈദ്യശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ ആണ് ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന രചന. ഇസ്‌ലാമിക ലോകത്ത് ഈ രചനകൾ പരിചയപ്പെടുത്തി എന്ന് മാത്രമല്ല, ഗാലന്റെ പല രചനകളും അറബി പരിഭാഷകളിലൂടെയാണ് ഇന്ന് നമ്മിലേക്ക് പോലും എത്തിയത്.

മാമൂന്റെ ബാഗ്ദാദിലെ മറ്റൊരു പ്രധാനിയായിരുന്നു ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ മുഹമ്മദ് ഇബ്നു മസ അൽ ഖ്വാരിസ്മി (Muhammad ibn Mūsa al-Khwārizmi). 800 നും 850 നും ഇടയിലുള്ള ശാസ്ത്രചരിത്ര കാലഘട്ടത്തെ അൽ-ഖ്വാരിസ്മിയുടെ കാലഘട്ടം എന്നാണ് ശാസ്ത്രലോകത് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ പ്രവിശ്യയായ ഖൊറെസ്മിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ബാഗ്ദാദിൽ എത്തുന്നത്. ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ, ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞൻ, ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം ഹൗസ് ഓഫ് വിസ്ഡത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.

ഇന്ന് നാം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹിന്ദു ദശാംശ സംഖ്യകൾക്ക് (Hindu Decimal Numerals) അറബികളെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ബീജഗണിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള (Algebra) അസാധാരണമായ പുസ്തകമാണ് ശാസ്ത്രത്തിനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവനയായി അറിയപ്പെടുന്നത്. വാസ്തവത്തിൽ, “ബീജഗണിതം” എന്ന വാക്ക് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ശീർഷകത്തിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് കിതാബ് അൽ-ജെബ്രയി (Kitab Al Jebr) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പുസ്തകം ബീജഗണിത സമവാക്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമങ്ങളും മറ്റും ലോകത്തിനു പരിചയപ്പെടുത്തി.

ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം ദശകത്തിൽ ബാഗ്ദാദിൽ ആദ്യത്തെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണാലയം പണിയാൻ മാമൂൻ ഉത്തരവിട്ടു. ഗ്രീക്ക്, പേർഷ്യൻ, ഇന്ത്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളുടെയും, ടോളമിയുടെ അൽമാഗെസ്റ്റ് (Ptolemy’s Almagest) പോലുള്ള രചനകളുടെയുമൊക്കെ കൃത്യത പരിശോധിക്കാനുള്ള ഒരേയൊരു മാർഗ്ഗം ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ സാധിക്കൂ എന്നതിനാലാണത്. സർക്കാർ ധനസഹായത്തോടെയുള്ള ലോകത്തിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ ബ്രഹത്തായ ഒരു ശാസ്ത്ര പ്രൊജക്റ്റ് ആയിരുന്നു അത്. ജനീവയിലെ സെർണിലെ ലാർജ് ഹാഡ്രൺ കൊളൈഡർ പോലുള്ളവ മാത്രമാണ് ഇത്തരം സംരംഭങ്ങളോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്ന പുതിയ കാലത്തെ ബഹുരാഷ്ട്ര, മൾട്ടിബില്യൺ ഡോളർ പ്രോജക്ടുകൾ. ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ, ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞർ എന്നിവർ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു മികച്ച ടീമിനെ ലോകത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ ഭൂപടം വരയ്ക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം നിയോഗിച്ചു.

bylines baghdad city bylines.in
ബാഗ്ദാദ് നഗരവും ടൈഗ്രിസ് നദിയും

ശാസ്ത്രഗവേഷണങ്ങൾക്കായി സര്‍ക്കാര്‍ ഫണ്ടുകൾ വിനിയോഗിക്കുന്ന പാരമ്പര്യത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചത് മാമൂൻ ഭരണകൂടമാണ്. ഖലീഫ അൽ മുതവക്കിലിന്റെ (Al-Mutawakkil) കാലഘട്ടത്തിൽ ഹൗസ് ഓഫ് വിസ്ഡത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ട തത്ത്വചിന്തകനായ കിന്ദി തന്റെ ശേഷിച്ച വർഷങ്ങൾ ഏകാന്തനായി കഴിയേണ്ടി വന്നു. മരണശേഷം അവ്യക്തമായി അവശേഷിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകളെ പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ തുർക്കി തത്ത്വചിന്തകനായ അൽ-ഫറാബി പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തകളുടെ ഇസ്ലാമികവൽക്കരണമെന്ന കിൻഡിയുടെ ദൗത്യം ഏറെക്കാലം പിന്തുടർന്ന അദ്ദേഹം ലോകപ്രശസ്തരായ ഇബ്നു സീന (980-1037), ഇബ്നു റുഷ്ദ് (1126-98) പോലെയുള്ള നവോത്ഥാന ചിന്തകർക്കു വഴിവെട്ടം പകരുകയും ചെയ്തു. അവിസെന്നയെന്നും (Avicenna), അവെറോസെന്നുമാണ് (Averroes) യൂറോപ്പിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ ഇവർ അറിയപ്പെട്ടത്.

ആർക്കിമിഡീസും ന്യൂട്ടനുമിടയിലെ കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ലോകപ്രസിദ്ധ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഇബ്നു അൽ ഹെയ്തം, ഇസ്ലാമിന്റെ ഡാവിഞ്ചി എന്നറിയപ്പെട്ട അൽ ബിറൂനി, കോപ്പർനിക്കസിനെ സ്വാധീനിച്ച ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ അൽ തുസി, സാമൂഹിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെയും ലോകാംഗീകൃത പിതാവ് ഇബ്നു ഖൽദൂൻ. ഇവരെല്ലാം അരിസ്റ്റോട്ടിൽ, ഗലീലിയോ, ന്യൂട്ടൺ, ഐൻ‌സ്റ്റീൻ തുടങ്ങിയവരുടെ കൂടെ ശാസ്ത്ര ചരിത്രത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യതയുള്ള പ്രതിഭാശാലികളായ ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ്.

bylines house of wisdom book cover bylines.in

ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ലൈബ്രറിയെക്കാൾ ഏറെ മുന്നിലാണ് ബാഗ്ദാദിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഹൗസ് ഓഫ് വിസ്‌ഡം എന്ന അക്കാദമി എന്നത് സർവാംഗീകൃതമാണ്. അറിവിന്റെ ഒരു ശേഖരം എന്നതിലുപരി ലോകത്തിലെ മികച്ച ചിന്തകന്മാർ ഒരുമിച്ച് കൂടുകയും പഠനങ്ങളും, ഗവേഷണങ്ങളും, സൂക്ഷ്മ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളുമെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ലോകത്തിന്റെ തന്നെ ശാസ്ത്ര കേന്ദ്രമായിരുന്നു അത്. കിഴക്കൻ ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് സ്പെയിൻ വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഈ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിലെ പണ്ഡിതന്മാർ സ്വാധീനം ചെലുത്തി എന്നതാണ് ചരിത്രം.

ശാസ്ത്ര പാഠങ്ങളിൽ ഇത്തരത്തിൽ അൽ കിന്ദിയുടെയും, അൽ-ഖ്വാരിസ്മിയുടേയുമൊക്കെ ചരിത്രം നമ്മൾ എത്രത്തോളം പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട് എന്നത് ഒരു ചോദ്യമായി അവശേഷിക്കുന്നു. പാശ്ചാത്യരുടെ ശാസ്ത്ര ഗവേഷണ പഠനങ്ങൾക്കു മുൻപേ നടന്നു മാതൃക കാണിക്കുകയും യൂറോപ്പിന്റെ ഇരുണ്ട കാലഘട്ടത്തിൽ സമ്പന്നമായ ഒരു ശാസ്ത്രീയ പൈതൃകം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിലും ബാഗ്ദാദ് നഗരം വലിയ പങ്കാണ് വഹിച്ചത്. ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണകൾ ഈ മഹാന്മാരുടെ സംഭാവനകളുടെയും പരിശ്രമങ്ങളുടെയും കൂടി ഫലമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് ഈ അന്വേഷണത്തിൻ്റെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാവുക. ഇന്നും തീരാത്ത രക്തച്ചൊരിച്ചിലുകൾക്കു മൂകസാക്ഷിയായി ബാഗ്ദാദ് നഗരം നിർവികാരമായി നിൽക്കുമ്പോൾ തകർന്നടിഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അതിന്റെ ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങൾ ലോകത്തോട് പലതും വിളിച്ചു പറയുന്നുണ്ടാകാം. യുക്തിസഹമായ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യത്തെകുറിച്ചു പരിഷ്കൃത ലോകത്തോട് പരിഭവമെന്നോണം അത് പരാതികൾ പറഞ്ഞേക്കാം.

(പ്രമുഖ ബ്രിട്ടീഷ് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ ജിം അൽ ഖലീലി ദി ഗാർഡിയന് വേണ്ടി എഴുതിയ പ്രബന്ധത്തിന്റെ ആശയ വിവർത്തനമാണ് ഈ ലേഖനം. 1962 ൽ ബാഗ്ദാദിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം 79 മുതൽ ലണ്ടനിൽ ആണ് താമസം. സുറി സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് സയൻസിൽ ബിരുദവും തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിൽ ഗവേഷണബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി. 2013 ലും 2016 ലും ബ്രിട്ടീഷ് ഹ്യൂമനിസ്റ്റ് അസോസിയേഷൻ പ്രസിഡന്റ് ആയി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ച ജിം ബിബിസി അടക്കം നിരവധി ടെലിവിഷൻ റേഡിയോകളിൽ അവതാരകനാണ്‌)

കൊറോണ വൈറസ് മനുഷ്യന്റെ ദൈനം ദിന ജീവിതത്തെ വ്യത്യസ്ഥ രീതികളിലാണ് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നത്. സാങ്കേതിക വിദ്യകളിലും ശൂന്യാകാശ പര്യവേഷണങ്ങളിലും ഗവേഷണ നിരീക്ഷണങ്ങളിലും മുഴുകിയിരുന്ന ലോകത്തെ ഭൂരിഭാഗം ശാസ്ത്ര മേഖലകളും ഇപ്പോള്‍ കോവിഡുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരീക്ഷണങ്ങളിലും ജീവന്‍ രക്ഷിക്കാനുള്ള തിരക്കിട്ട പ്രവര്‍ത്തങ്ങളിലുമാണ്. ഏപ്രില്‍ അവസാന വാരത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോള്‍ മുപ്പതു ലക്ഷത്തിലേറെ പേര്‍ രോഗബാധിതരാവുകയും രണ്ട് ലക്ഷത്തിലേറെ ആളുകള്‍ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ലോകം ഏറെ പുരോഗമിച്ചെങ്കിലും ഇങ്ങനെ ഒരു മഹാമാരിക്കായി തയാറായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. കോവിഡ് പോലെയുള്ള മഹാമാരികള്‍ ലോകത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു പുതിയ അനുഭവമല്ല. ഇതിലേറെ മോശമായ ദുരന്തങ്ങള്‍ക്ക് വഴിവെച്ച ആഗോള മഹാമാരികള്‍ മുന്‍പും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബ്ലാക്ക് ഡെത്ത് മുതല്‍ കോവിഡ് വരെ നീളുന്ന ഇത്തരം മഹമാരികളുടെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുകയാണിവിടെ

കൊതുകുജന്യ രോഗമായ മലമ്പനി എടുക്കാം. കഴിഞ്ഞ 20 വര്ഷങ്ങളായി മരണ നിരക്കില്‍ വലിയ കുറവ് വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വര്‍ഷത്തില്‍ 5 ലക്ഷം ആളുകള്‍ മലമ്പനി കാരണം മരിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് കണക്ക്. ആറാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ ബാധിച്ച ജസ്റ്റിനിയന്‍ പ്ലാഗ് കാരണം 50 മില്യണ്‍ ആളുകള്‍ മരണപെട്ടു, അന്നത്തെ ലോക ജനസംഖ്യയുടെ പകുതി യോളമെത്തുമത്.അതെ രോഗാണു കാരണം തന്നെ പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ പടര്‍ന്നു പിടിച്ച ബ്ലാക്ക് ഡെത്ത് എന്ന സാംക്രമിക രോഗം 200 മില്യണ്‍ ജീവനുകളെയാണ് കവര്‍ന്നെടുത്തത്. 1976 ല്‍ തന്നെ ഫലപ്രദമായ ഒരു വാക്‌സിന്‍ കണ്ടു പിടിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വസൂരി 300 മില്യണ്‍ മനുഷ്യരെ ലോകത്തു നിന്നും തുടച്ചു നീക്കി.

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു സമാന്തരമായി ലോകത്തു സംഭവിച്ച ഇന്‍ഫ്‌ലുന്‍സ (സ്പാനിഷ് ഫ്‌ലൂ) യുദ്ധത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടവരേക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ ആളുകളെ സംഹരിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. 50 മില്യണ്‍ മുതല്‍ 100 മില്യണ്‍ വരെ ആളുകള്‍ ഇന്‍ഫ്‌ലുന്‍സ കാരണം മരണപ്പെട്ടതായാണ് കണക്ക്. 1918 ലെ ഈ വൈറസ് വ്യാപനം ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളെയും ബാധിച്ചു. ഇപ്പോഴും വാക്‌സിന്‍ കണ്ടെത്താത്ത ഒകഢ കാരണം 32 മില്യണ്‍ ആളുകള്‍ ലോകത്തു നിന്നും വിട പറഞ്ഞു. ഈ സംഖ്യ ദിവസവും വര്‍ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Image Credit: visualcapitalist.com

മഹാമാരികൾ ചരിത്രത്തിൽ:

ഈ സംഖ്യാ കണക്കുകള്‍ ഏറെ ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്നതാകാന്‍ കാരണം, മഹാമാരികളുടെ ചരിത്രം വേണ്ട വിധം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. 1918 ലെ മഹാമാരിയെക്കുറിച്ചു എഴുതപ്പെട്ട ബൃഹത്തായ ഒരു പുസ്തകമാണ് ‘അമേരിക്കാസ് ഫോര്‍ഗോട്ടന്‍ പാന്‍ഡെമിക്’ എന്ന ഗ്രന്ഥം. ചരിത്രകാരനായ ആല്‍ഫ്രഡ് കോസ്ബി ആണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ രചയിതാവ്. 1917 ല്‍ 51 വയസ്സായിരുന്ന അമേരിക്കന്‍ ജനതയുടെ ആയുര്‍ദൈര്‍ഘ്യം 1918 ല്‍ 39 വയസ്സിലേക്ക് ചുരുങ്ങിയെന്ന ഞെട്ടിക്കുന്ന കണ്ടെത്തലാണ് കോസ്ബിയെ ഇതില്‍ ഗവേഷണം നടത്താനും തത്ഫലമായി പുസ്തകം രചിക്കാനും പ്രോചോദനമായത്.

രോഗാണുക്കള്‍ സ്വയം ഇരട്ടിച്ചു പകര്‍പ്പുണ്ടാക്കുന്നതാണ് വൈറസിനെ ഭീതിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സാമൂഹിക കൊലയാളിയാക്കി മാറ്റുന്നത്. മറ്റു ആഗോള ദുരന്തങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു വൈറസിന്റെ പ്രത്യേകതയും അതാണ്. യൂറോപ്പില്‍ നടക്കുന്ന ഭൂകമ്പങ്ങള്‍ അമേരിക്കയെ ബാധിക്കുന്നില്ല. യുദ്ധ സമയങ്ങളിലെ സംഘട്ടനങ്ങളും നിറയൊഴിക്കുന്ന തോക്കിന്റെ ബുള്ളെറ്റുകളുമെല്ലാം അതിന്റെ ലക്ഷ്യത്തില്‍ അവസാനിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഒരാളുടെ ദേഹത്ത് വൈറസ് ബാധിക്കുന്നതോടെ അയാള്‍, സൂക്ഷ്മകോശങ്ങള്‍ അടങ്ങുന്ന ഒരു വൈറസ് ഫാക്ടറി ആയി മാറുന്നു. ബാക്റ്റീരിയയാണെങ്കില്‍ അതിജീവിക്കാന്‍ സാധ്യമാകുന്ന ചുറ്റുപാടുകളില്‍ സ്വയം ഇരട്ടിക്കുകയും പകര്‍പ്പുകള്‍ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

തുമ്മല്‍, ചുമ, രക്തം എന്നിവയിലൂടെ ഒരാളില്‍ നിന്നും മറ്റൊരുവനിലേക്ക് പടരുന്ന രോഗാണുവിന്റെ പകര്‍ച്ചയുടെ തോതിനെ ആണ് ആവര്‍ത്തന സംഘ്യ (ഞലുഹശരമശേീി ചൗായലൃ) എന്നു പറയുന്നത്. കോവിഡിന്റെ കാര്യത്തില്‍ അത് 2.5 ആണ്. തുടര്‍ച്ചയായ വരവോടെ മറ്റേതൊരു കാരണം പോലെ തന്നെ മഹാമാരികളും മനുഷ്യന്റെ അഭിവൃദ്ധിയെയും വികാസ പരിണാമങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു എന്നാണ് ചരിത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 19 ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രാരംഭത്തില്‍ ആഗോള ആയുര്‍ദൈര്‍ഘ്യം 29 വയസ്സായി കുറഞ്ഞിരുന്നു. മനുഷ്യന്‍ വയസ്സാകുന്നത് വരെ ജീവിച്ചിരുന്നില്ല എന്നതല്ല അതിന്റെ അര്‍ഥം, മറിച്ചു ഏറിയ കൂറും ചെറുപ്പത്തില്‍ തന്നെ രോഗങ്ങളിലൂടെയും, മുറിവുകള്‍ കാരണവും, ചിലര്‍ ജനനത്തോടെ തന്നെയും മരിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്.

അതിജീവനം:

ആധുനിക കാലത്തിനു മുമ്പുള്ള രാജ്യങ്ങള്‍ക്കു ഇത്തരം മഹാമാരികളിലൂടെ മരണമടഞ്ഞ പൗരന്മാര്‍ക്ക് പകരമായി ജനസംഖ്യ നിലനിര്‍ത്താന്‍ മറ്റു രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുമുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരുടെ പ്രവാഹത്തോടെയും കൂടിക്കലരലും വഴി മാത്രമാണ് സാധിച്ചിട്ടുള്ളത്. സമൂഹത്തിലെ പൊതുശുചിത്വ നിലവാരങ്ങളുടെ ആവിര്ഭാവവും വാക്‌സിനുകളുടെയും ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളുടെയും കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും ഇവയെല്ലാം അട്ടിമറിച്ചു എന്നതാണ് വര്‍ത്തമാന യാഥാര്‍ഥ്യം.

‘പകര്‍ച്ചവ്യാധിയെക്കുറിച്ച് എഴുതുക എന്നത് ചരിത്രത്തില്‍ കടന്നുപോയ ഒന്നിനെക്കുറിച്ചു എഴുതുക എന്നതാണ്’ എന്ന് പറഞ്ഞത് നോബല്‍ സമ്മാനം നേടിയ വൈറോളജിസ്റ്റ് ഫ്രാങ്ക് മക്ഫര്‍ലൈന്‍ ആണ്. വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലും പകര്‍ച്ചവ്യാധിയേക്കാള്‍ ക്യാന്‍സര്‍, ഹൃദ്രോഗം അല്ലെങ്കില്‍ അല്‍ഷിമേഴ്‌സ് പോലുള്ള സാംക്രമികേതര രോഗങ്ങളാണ് കൂടുതല്‍ മരണകാരണമാവാന്‍ സാധ്യത. ഇപ്പോള്‍ അനുഭവപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന രോഗികളുടെ കുറവ് മനുഷ്യന്റെ ജീവിത നിലവാരത്തിന്റെ ഉയര്‍ച്ചയാണ് കാണിക്കുന്നത്.
1918 ലെ ഇന്‍ഫ്‌ലുന്‍സയും 80 കളിലെ എയ്ഡ്‌സുമെല്ലാം ലോകത്തെ വിറപ്പിച്ചെങ്കിലും പകര്‍ച്ചവ്യാധികളില്‍ നിന്നുള്ള മരണനിരക്ക് പ്രതിവര്‍ഷം 1% മുതല്‍ 8% വരെ കുറഞ്ഞു എന്നാണ് അമേരിക്കയിലെ പ്രശസ്തനായ എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റായ മാര്‍ക് ലിപ്‌സിച്ഛ് പറയുന്നത്.

ഇതെല്ലം ഒരു തരത്തില്‍ സമാധാനിക്കാവുന്ന കണക്കുകള്‍ ആണെങ്കിലും പകര്‍ച്ചവ്യാധികള്‍ കാരണമുള്ള അപകടങ്ങളും ദുരന്തങ്ങളും അവസാനിച്ചിട്ടില്ല എന്ന് തന്നെയാണ് കോവിഡ്19 ലോകത്തോട് പറയുന്നത്. സാര്‍സ്, എച്ച്‌ഐവി, കോവിഡ് 19 തുടങ്ങിയ പുതിയ പകര്‍ച്ചവ്യാധികളുടെ എണ്ണം കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടില്‍ നാലിരട്ടിയായി വര്‍ദ്ധിച്ചു. 1980 തൊട്ടുള്ള കണക്കുകള്‍ പറയുന്നത് പ്രതിവര്‍ഷം പകര്‍ച്ചവ്യാധികള്‍ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നവരുടെ എണ്ണം മൂന്നിരട്ടിയിലധികമാണെന്നാണ്.

ഈ വര്‍ദ്ധനവിന് നിരവധി കാരണങ്ങളുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ 50 വര്‍ഷമായി ലോകത്തെ ആകെ ജനസംഘ്യ ഇരട്ടിയിലധികമായി. ജനസാന്ദ്രതയുള്ള നഗരങ്ങളില്‍ കൂടുതല്‍ പേര്‍ രോഗബാധിതരാകാനും മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് അത് പകരാനും ഇത് കാരണമായി. 1960 നു ശേഷം ഇപ്പോള്‍ ലോകത്തുള്ള കന്നുകാലികളുടെയും വളര്‍ത്തുമൃഗങ്ങളുടെയും കണക്കു പതിനായിരം വര്‍ഷത്തെ എണ്ണത്തേക്കാള്‍ കൂടുതലാണ്. ഇവയെല്ലാം വൈറസ് വ്യാപനത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.

1928ല്‍ പെന്‍സിലിന്‍ കണ്ടെത്തിയതിനുശേഷം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകള്‍ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജീവന്‍ രക്ഷിച്ചു, പക്ഷേ ഈ മരുന്നുകളോടുള്ള ബാക്ടീരിയപ്രതിരോധം വര്‍ധിച്ചു വരുന്നു എന്നാണ് പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. ഇത് ആഗോള പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയാണെന്നതില്‍ സംശയമില്ല.

The Spanish flu pandemic (Library of Congress)

ഭാവിയിലേക്ക്:

2018 ലെ ഒരു പഠനമനുസരിച്ചു യൂറോപ്പില്‍ മാത്രം പ്രതിവര്‍ഷം 33,000 ആളുകള്‍ ആന്റിബയോട്ടിക് മരുന്നുകളെ കൈകാര്യം ചെയ്യാന്‍ പോന്ന അണുബാധ മൂലം മരിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ മുന്‍ ചീഫ് മെഡിക്കല്‍ ഓഫീസര്‍ സാലി ഡേവിസ് ഇതിനെ ‘ആന്റിബയോട്ടിക് അപ്പോക്കാലിപ്‌സ്’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. 2013 ലെ ലോകബാങ്ക് കണക്കനുസരിച്ച് സ്പാനിഷ് ഫ്‌ലൂ ഇപ്പോഴാണ് സംഭവിച്ചതെങ്കില്‍ ഏറെ സമ്പന്നവും പരസ്പര ബന്ധിതവുമായ ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് 4 ട്രില്യന്റെ ബാധ്യത വരുത്തുമെന്നാണ് പ്രവചിച്ചത്. ഇത് ജപ്പാന്റെ മുഴുവന്‍ ജി ഡി പി യോളം വരും. കോവിഡ് 19 കാരണമുള്ള സാമ്പത്തിക നാശനഷ്ടത്തിന്റെ ആദ്യകാല കണക്കുകള്‍ ഇതിനകം ട്രില്യണ്‍ ഡോളര്‍ കടന്നിരിക്കുന്നു.

കോവിഡ് 19 പോലുള്ളവയുടെ ആവിര്‍ഭാവം എളുപ്പത്തില്‍ പ്രവചിക്കാനായത് പോലെ തന്നെ, ഭാവിയില്‍ മഹാമാരികളുടെ കടന്നു വരവിനെ പ്രതിരോധിക്കാന്‍ കൂടി ലോകം സന്നദ്ധമാകേണ്ടതുണ്ട്. ആഗോള ആരോഗ്യ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ എല്ലാ പ്രവര്‍ത്തങ്ങളും ഇതിലേക്ക് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന രൂപത്തിലേക്ക് മാറേണ്ടതുണ്ട്. 7.8 ബില്യണ്‍ ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യവും ജീവനും സംരക്ഷിക്കാന്‍ പണിയെടുക്കുന്ന ണഒഛ യുടെ വാര്‍ഷിക ബജറ്റ് ന്യൂയോര്‍ക് നഗരത്തിലെ ഒരു സൂപ്പര്‍ മള്‍ട്ടി സ്‌പെഷ്യലിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ അത്രയേ വരൂ.

വാക്‌സിനുകളുടെ വികസനം ഇരട്ടിപ്പിക്കുകയും ഇതില്‍ നിക്ഷേപം നടത്തുന്ന ഫാര്‍മ കമ്പനികള്‍ക്കതു പാഴാകില്ലെന്നു ഉറപ്പു നല്‍കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. സാധരണക്കാര്‍ക്കു പ്രാപ്യമായ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങള്‍ ഉണ്ടാവുക എന്നതും അത്ര തന്നെ പ്രധാനമാണ്.

സാര്‍സ്, എബോള തുടങ്ങിയ വൈറസ് രോഗങ്ങള്‍ക്കു തൊട്ടുപിന്നാലെ ധനസഹായവും സംരക്ഷണവും വാഗ്ദാനം ചെയ്ത രാഷ്ട്രങ്ങളും നേതാക്കളും ആ പ്രതിജ്ഞകള്‍ വിസ്മരിച്ച കാഴ്ചയാണ് നാം കണ്ടത്. ഭൂതകാലത്തില്‍ നിന്നും പാഠമുള്‍ക്കൊണ്ട് മറ്റൊരു മഹാമാരിയെ പ്രതിരോധിക്കാന്‍ ആവുന്നതെല്ലാം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെന്നും ലോക രാജ്യങ്ങളെല്ലാം ഒറ്റക്കെട്ടായി പ്രവര്‍ത്തിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നുമാണ് നാം നേരിട്ട് കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കോവിഡ് മഹാമാരി പകര്‍ന്നു തരുന്ന പാഠം.

ഇറ്റലിയിലെ ടാസ്‌കാനിയയിലെ ഫ്ലോറെൻസ് നഗരത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ധനാഢ്യരായ വില്യംഎഡ്വേർഡ് നൈറ്റിൻഗേലിനും (1794 – 1875 ) ഫ്രാൻസിസ് നീ സ്മിത്തിനും(1789 – 1880 ) പിറന്ന പെൺകുഞ്ഞിന് അവർ തങ്ങളുടെ നാടിൻറെ നാമം തന്നെ ചൊല്ലി വിളിച്ചു. പിന്നീട്   വിളക്കേന്തിയ വനിത എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ ഫ്ലോറെൻസ് നൈറ്റിങ്ഗെയ്ൽ  ആയിരുന്നു ആ പെൺകുട്ടി . ആരോഗ്യമേഖലയിൽ അവർ അർപ്പിച്ച സംഭാവനകളാണ്  അവരെ ലോകപ്രശസ്തയാക്കിയത് . വിക്ടോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഫ്ലോറെൻസിന്റെ കയ്യൊപ്പ് പതിഞ്ഞ  പല ആരോഗ്യപരിഷ്ക്കരണങ്ങളും ഇന്നും തുടർന്നു  വരുന്നു എന്നത്  ഈ രംഗത്തുള്ള  അവരുടെ ദീര്ഘദൃഷ്ടിയുടെയും അർപ്പണമനോഭാവത്തിന്റെയും തെളിവാണ്‌ . ബഹുമുഖപ്രതിഭയായ നൈറ്റിങ്ങ് ഗെയിൽ രോഗപരിചരണരംഗത്തു മാത്രമല്ല തൻ്റെ കഴിവ്  തെളിയിച്ചിട്ടുള്ളത് . അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു എഴുത്തുകാരിയും സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റീഷ്യനും കൂടിയായിരുന്നു അവർ.

ഒരു ധനിക കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു വളർന്ന പെൺകുട്ടി ആതുരസേവനരംഗത്തേക്ക് തിരിയാനിടയായ സാഹചര്യം , നൈറ്റിങ്ങ് ഗെയിൽ – ദി എക്സ്ട്രാഓർഡിനറി അപ്പ് ബ്രിങ്ങിങ് ആൻഡ് ക്യൂരിയസ് ലൈഫ് ഓഫ് മിസ് നൈറ്റിങ്ങ് ഗെയിൽ, എന്ന സെമിബയോഗ്രഫിയുടെ കർത്താവായ ജിലിയൻ ഗിൽ തൻ്റെ പുസ്തകത്തിൽ പരിശോധനാവിധേയമാക്കുന്നുണ്ട് . ഫ്ലോറെൻസിന്റെ ജീവിത പശ്ചാത്തലത്തെപ്പറ്റി ശ്രദ്ധേയമായ പല കാര്യങ്ങളൂം ഈപുസ്തകത്തിൽ അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. യൂണിറ്റേറിയൻ ക്രൈസ്തവ വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട ഫ്ലോറെൻസ്, ദൈവം തന്നെ ആതുരസേവനത്തിനായി തെരെഞ്ഞെടുത്തതാണെന്നു വിശ്വസിച്ചു. അതിനാൽതന്നെ ആ പ്രായത്തിലുള്ള പെൺകുട്ടികളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്ത ആയിരുന്നു അവർ. തൻ്റെ പ്രായത്തിലുള്ള മറ്റു പെൺകുട്ടികളിൽ കൗതുകമുണർത്തിയിരുന്ന പലതും  അവരിൽ യാതൊരു താല്പര്യവും ജനിപ്പിച്ചില്ല . യൂണിറ്റേറിയൻ ചിന്താസരണിയുടെ ശക്തമായ സ്വാധീനത്താൽ യൗവനത്തിൽ തന്നെ ആഡംബര ജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ചു തൻ്റെ സമയവും അധ്വാനവും യുദ്ധത്തിൽ പരിക്കേറ്റവർക്കും രോഗികൾക്കുമായി ഉഴിഞ്ഞു വെച്ചുവെന്ന് പ്രസ്തുത പുസ്തകം നിരീക്ഷിക്കുന്നു. മൂന്നു തലമുറകളായി പരിഷ്‌ക്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ചുക്കാൻ പിടിച്ച ഒരു കുടുംബ പശ്ചാത്തലം അവരുടെ വ്യക്തിത്വത്തെയും ചിന്തകളെയും  സ്വാധീനിച്ചിരിക്കണം. അടിമക്കച്ചവടവും അടിമത്തവ്യവസ്ഥയും വളരെ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയിരുന്ന ഒരു സാമൂഹികവ്യവസ്ഥയിൽ അടിമത്തം ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചുക്കാൻ പിടിച്ചവർ ആയിരുന്നു ഫ്ലോറെൻസിൻറെ പിതാമഹന്മാർ.

നഴ്‌സിംഗ് മേഖല:

സാമൂഹ്യസേവനം ഫ്ലോറെൻസിൻറെ കുടുംബപാരമ്പര്യം ആയിരുന്നു എങ്കിലും ആരോഗ്യമേഖലയിൽ ആത്മസമർപ്പണത്തിനായി ഇറങ്ങി തിരിച്ചപ്പോൾ സ്ത്രീ എന്ന നിലയിൽ സാമൂഹികവും മാനസികവുമായ പല പ്രതിബന്ധങ്ങളെയും അവർക്ക് നേരിടേണ്ടതായിവന്നു. ദൈവവിളിക്കുള്ള  ഉത്തരം  എന്ന നിലയിൽ  ആതുരശുശ്രൂഷാരംഗത്തേക്ക്  ഇറങ്ങിത്തിരിച്ച അവർ പ്രതിബന്ധങ്ങളിൽ തളരാതെ തൻ്റെ  ദൗത്യവുമായി മുന്നോട്ട് പോവുക തന്നെ ചെയ്തു.

ആരോഗ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അഗ്രഗണ്യ എന്ന്  വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ഫ്ലോറെൻസ് ആ മേഖലയിലെ ഒരു പരിഷ്‌കർത്താവ് തന്നെ ആണെന്ന്  പറയാം. ആതുരശുശ്രൂഷാരംഗത്തെ സേവനങ്ങളുടെ പേരിലാണ് അവർ പ്രശസ്തയായത് എങ്കിലും ആ രംഗത്തു മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല അവരുടെ സംഭാവനകൾ എന്ന് ഇന്ന് നമുക്കറിയാം. തുർക്കിയിലെ സ്കൂട്ടാരിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന സൈനികർക്കുവേണ്ടിയുള്ള അവരുടെ നിസ്വാർത്ഥമായ  സേവനങ്ങൾ മൂലം ഒരു നഴ്‌സായി അവർ  അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയെങ്കിലും ഫ്ലോറെൻസ് യഥാർത്ഥത്തിൽഒരു നഴ്സ് അല്ലായിരുന്നു എന്നതും  ഓർമിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

 നഴ്‌സിംഗ്  ഒരു  ഔദ്യോഗിക പ്രവർത്തന രംഗം ആയി പരിവർത്തിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് അവരുടെ ശ്രമഫലമായാണ് എന്നത് ഈ രംഗത്തെ അവരുടെ ഏറ്റവും ശ്രേദ്ധേയമായ സംഭാവന ആണെന്ന് പറയാം. ഫ്ലോറെൻസ് ആവിഷ്‌ക്കരിച്ച ശുചിത്വത്തിൽ ഊന്നിയുള്ള പൊതുജനാരോഗ്യ സംരക്ഷണം മുന്മാതൃകകളില്ലാത്ത ഒന്നായിരുന്നു.  വളരെയധികം ത്യാഗം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു മേഖലയാണ് രോഗപരിചരണം എന്നത്. തൻ്റെ രോഗികളുടെ ക്ഷേമാന്വേഷണാർത്ഥം രാത്രികാലങ്ങളിൽ വിളക്കുമായി അവർക്കിടയിൽ ചുറ്റിനടന്നിരുന്ന പതിവാണ് അവർക്ക് വിളക്കേന്തിയ വനിതാ ( ദ ലേഡി വിത്ത് ലാംപ്) എന്ന പേര് നേടിക്കൊടുത്തത് . രോഗപരിചരണം ഒരു തപസ്യയാക്കിയവർക്കു മാത്രമേ ഫ്ലോറെൻസ് എത്തിച്ചേർന്ന ഉന്നതങ്ങളിലേക്ക് ഉയരാനാകൂ.

ശാസ്ത്രജ്ഞ, സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റീഷ്യൻ, എഴുത്തുകാരി, പരിശീലക, മാനേജർ, സംഘാടക, അനലിസ്റ്റ് , തുടങ്ങിയ അവരുടെ ബഹുമുഖമായ കഴിവുകളും കഠിനാധ്വാനവും വ്യക്തിത്വ സവിശേഷതകളും സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കണിശമായ ഒരു പ്രൊഫഷണൽ ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കുവാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. വിക്ടോറിയകാലഘട്ടത്തിൽ, ആരോഗ്യമേഖലയിൽ ഫ്ലോറെൻസ് ഉയർത്തിയ പല പ്രശ്നങ്ങളും ഇന്നും പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു വസ്തുതയാണ് .

വർണ്ണവിവേചനങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായി പോരാടുകയും നിരവധി വർഷങ്ങൾ ജയിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്ത നെൽസൺ റോലിയെല മണ്ടേല ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ രാഷ്ട്ര പിതാവായാണ്  കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. വിവേചന സർക്കാരിനെതിരെ വർണ്ണ-വംശ വ്യത്യാസമില്ലാതെ രാജ്യത്തെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലുമുള്ള ജനങ്ങളേയും ഉൾപ്പെടുത്തി നടത്തിയ സമരങ്ങളിലൂടെ പൗരാവകാശ നേതാവായി മാറിയ മണ്ടേല ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ആദ്യത്തെ ജനാധിപത്യ രീതിയിലൂടെ തെരെഞ്ഞടുക്കപ്പെട്ട പ്രസിഡണ്ടായി. 1994 മുതൽ 1999 വരെ അദ്ദേഹം പ്രസിഡണ്ട് പദവിയിലിരുന്നു.

1918 ജൂലൈ 18 ന് ഈസ്റ്റേൺ കേപ്പിലെ മെവെസു എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ തെമ്പു ഗോത്രത്തിലെ ഒരു രാജകുടുംബത്തിലാണ് മണ്ടേല ജനിച്ചത്. ഫോർട്ട് ഹെയർ സർവ്വകലാശാലയിലും, വിറ്റവാട്ടർസ്രാന്റ് സർവ്വകലാശാലയിലുമായി നിയമപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. ജോഹന്നസ്ബർഗിൽ താമസിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തൽപ്പരനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ആഫ്രിക്കൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിലൂടെ ആയിരുന്നു. ആഫ്രിക്കൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ യുവജനസംഘടനയായ യൂത്ത് ലീഗിന്റെ സ്ഥാപകരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു മണ്ടേല. 1948ലെ നാഷണൽ പാർട്ടിയുടെ കടുത്ത വർണ്ണവിവേചന കാലഘട്ടത്തിൽ മണ്ടേല, പാർട്ടിയിലെ പ്രമുഖസ്ഥാനത്തേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു. തുടക്കം തൊട്ടെ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ആശയങ്ങൾ മണ്ടേലയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു.

എന്നാൽ പിന്നീട് അക്രമ സ്വഭാവത്തിലുള്ള സമരമാർഗ്ഗം സ്വീകരിച്ച അദ്ദേഹത്തെ രാജ്യദ്രോഹം പോലെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി നിരവധി തവണ ജയിലിലടച്ചിട്ടുണ്ട്. വിധ്വംസക പ്രവർത്തനം നടത്തി എന്നാരോപിച്ച് ജീവപര്യന്തം തടവിനു ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട മണ്ടേല 27 വർഷത്തോളമാണ് ജയിൽവാസം അനുഭവിച്ചത്. ആ സമയത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും റോബൻ ദ്വീപിലെ ജയിലിൽ ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ പാർപ്പിച്ചത്. അപ്പോഴേക്കും  അദ്ദേഹം വർണ്ണവിവേചന വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ചിഹ്നമായി മാറിയിരുന്നു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ വർണ്ണവിവേചന സർക്കാരിനെതിരിൽ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ഉയർന്ന സമ്മർദ്ദങ്ങളും ഉപരോധങ്ങളും കാരണം മണ്ടേലയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വർണ്ണവിവേചന വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനവും അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടി.

ആഫ്രിക്കൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെയും അവരുടെ സായുധവിഭാഗമായ ഉംഖോണ്ടോ വിസിസ്‌വേയുടെയും നേതാവായിരുന്ന മണ്ടേലയെ വർണ്ണവിവേചനത്തെ എതിർത്തവർ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും സമത്വത്തിന്റേയും പ്രതീകമായി കരുതുമ്പോൾ, വർണ്ണവിവേചനത്തെ അനുകൂലിച്ചവർ അദ്ദേഹത്തെയും എ എൻ സിയെയും കമ്യൂണിസ്റ്റ്‌ തീവ്രവാദികളായാണു കരുതിയിരുന്നത്‌. 2008 ജൂലൈ വരെ അമേരിക്കൻ ഗവൺമെന്റ്‌, മണ്ടേലയെ തീവ്രവാദപട്ടികയിൽ‌ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു‍. മണ്ടേലയുടെ വംശക്കാർ പ്രായത്തിൽ മുതിർന്നവരെ ബഹുമാനസൂചകമായി സംബോധന ചെയ്യുന്ന മാഡിബ എന്ന പേർ കൊണ്ടാണ് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കക്കാർ മണ്ടേലയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നത്.

വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരായ വിജയകരമായ പോരാട്ടങ്ങളും,  പ്രാദേശികവും അന്തർദ്ദേശീയവുമായ സമ്മർദ്ദങ്ങളും കാരണം ഭരണവാഴ്‌ച അവസാനിപ്പിക്കാൻ സർക്കാർ നിർബന്ധിതരായി. 1990 ഫെബ്രുവരി 11 ന്, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന എഫ്.ഡബ്ല്യു. ഡി ക്ലർക്ക് നെൽസൺ മണ്ടേലയെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു. വർണ്ണവിവേചന നിയമങ്ങൾ നിർത്തലാക്കുകയും  പൗരാവകാശ പ്രക്ഷോഭകരെ മോചിപ്പിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് നിയമസാധുത നൽകുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് വർണ്ണവിവേചനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അവർ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു. 1993 ൽ വർണ്ണവിവേചന ഭരണകൂടത്തെ സമാധാനപരമായി അവസാനിപ്പിച്ചതിനുള്ള അംഗീകാരമായി ലോകം ഇരുവരെയും നോബൽ സമ്മാനം നൽകി ആദരിച്ചു.

1994 ഏപ്രിൽ 27 നു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ ജനാധിപത്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. വർണ്ണ-വംശ വ്യത്യാസമില്ലാതെ എല്ലാവർക്കും വോട്ടവകാശം ലഭിച്ച തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ANC പാർട്ടി വിജയിച്ചു. പാർട്ടിയുടെ നേതാവായ നെൽസൺ മണ്ടേല മെയ് 10 ന് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ ആദ്യത്തെ കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാരൻ പ്രസിഡന്റായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

ഇസ്ലാം സാര്‍വത്രികമാണെന്നും അത് സകല സൃഷ്ടിചരാചരങ്ങള്‍ക്കും മുകളില്‍ വര്‍ഷിക്കുന്ന അനുഗ്രഹമാണെന്നും ഖുര്‍ആന്‍ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു സാര്‍വലൗകിക വിശ്വാസ സംഹിതയെന്ന നിലയില്‍ കാലഗതികള്‍ക്കനുസരിച്ചു വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന വ്യാഖ്യാനങ്ങള്‍ക്കു ഇസ്ലാം വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ മനുഷ്യര്‍ക്കും സ്വയം ബന്ധപ്പെടുത്താന്‍ കഴിയുന്ന അനുകമ്പ, ദയ, സഹിഷ്ണുത, സ്‌നേഹം തുടങ്ങിയ ഉല്കൃഷ്ട ഗുണങ്ങള്‍ അത് ഉയര്‍ത്തിക്കാണിക്കുകയും പ്രായോഗികമായ ഒരു ജീവിത ശൈലി മുന്നോട്ട് വെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

മുകളില്‍ പറഞ്ഞ അധ്യാപനങ്ങളില്‍ നിന്നും അടിസ്ഥാനസ്വഭാവങ്ങളില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ് ഇന്ന് ലോകത്തിനു മുന്‍പില്‍ ഇസ്ലാമിന്റെ മുഖം. മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങള്‍ക്കിടയിലും പൊതുജനങ്ങള്‍ക്കിടയിലും ഇസ്ലാമിനെക്കുറിച്ച വളരെ വികലവും തെറ്റിദ്ധാരണജനകവുമായ പ്രചരണങ്ങള്‍ ദിനേനയെന്നോണം നടന്നു വരുന്നു. ഇക്കാര്യത്തില്‍ സ്ഥിരമായുന്നയിക്കുന്ന മൂന്ന് വാദഗതികള്‍ പരിശോധിക്കാം:

ആദ്യത്തേത് ഇസ്ലാം അന്തര്‍ലീനമായി ഒരു ഹിംസാത്മക തത്വശാസ്ത്രമാണെന്ന വിമര്‍ശനമാണ്. ഇതിനു തെളിവായി ഖുര്‍ആനില്‍ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുത്ത ആയത്തുകളും പ്രവാചകന്‍ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ വാക്കുകളും പതിവായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ പ്രവാചകന്‍ തന്നെ നിരവധി യുദ്ധങ്ങളില്‍ പങ്കാളിയായിരുന്നുവെന്നും ഇസ്ലാമിക സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപനത്തിനും വികാസത്തിനും യുദ്ധങ്ങള്‍ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായിരുന്നെന്നും വാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇസ്ലാമിന്റെ വ്യാപനം സാധ്യമായത് വാള് കൊണ്ടും ജിഹാദ് കൊണ്ടുമാണെന്നും സമകാലീന സമൂഹങ്ങളില്‍ ഈ വീക്ഷണത്തിന്റെ വക്താക്കള്‍ നടത്തുന്ന അക്രമങ്ങളും സംഘര്‍ഷങ്ങളും ഇതിലേക്ക് വിരല്‍ ചൂണ്ടുന്നതാണെന്നും പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

രണ്ടാമത്തെ വാദം ഇസ്ലാം മൂല്യങ്ങളുടെയും ആത്മീയതയുടെയും ശിക്ഷണങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നതിന് പകരം അതിന്റെ അനുയായികള്‍ക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്ര ബോധനമാണ് നല്‍കുന്നത് എന്നതാണ്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ രാഷ്ട്രീയ ഇസ്ലാമിന് മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളുടെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കാനാകുമെന്ന് പല മുസ്ലിംകളും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഈ വാദം. ഇസ്ലാമിക മൂല്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ജീവിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തെ ഭരിക്കുന്നതില്‍ ഇസ്ലാമിക ഗവണ്മെന്റ് മികച്ച സേവനം നല്‍കുമെന്നായിരുന്നു ആശയം.

മറ്റു മതങ്ങളോടും ആശയ സംഹിതകളോടും സഹിഷ്ണുത പുലര്‍ത്തുന്ന ഒരു മതേതര അന്തരീക്ഷം ഉള്‍ക്കൊള്ളാന്‍ ഇസ്ലാമിന് സാധിക്കില്ലെന്നാണ് മൂന്നാമത്തെ വാദം. അതായത്, ദൈവഹിതത്തിന് അനുസൃതമായി ജീവിതം നയിക്കാന്‍, ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം (ശരീഅത്ത്) ഭരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സമൂഹത്തില്‍ ജീവിക്കണം, പല മുസ്ലികളും ഈ ഒരു ആശയത്തില്‍ വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടെന്നതാണ് യാഥാര്‍ഥ്യം.

ജിഹാദിന്റെ അഹിംസാത്മക മാതൃക:

ഈ മൂന്ന് വാദങ്ങളെയും നേരിട്ട് വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഒരു ഇസ്ലാമിക മാതൃക അവതരിപ്പിച്ചയാളാണ് പ്രസിദ്ധനായ മുസ്ലിം ദൈവശാസ്ത്രപണ്ഡിതന്‍ ബദീഉസ്സമാന്‍ സയ്യിദ് നൂര്‍സി (1877–1960). ഓട്ടോമന്‍ ഖിലാഫത്തിന്റെ തകര്‍ച്ചയ്ക്കും ആധുനിക തുര്‍ക്കിയുടെ ആവിര്‍ഭാവത്തിനും സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ഊര്ജ്ജിതപ്രഭാവവും ആദ്ധ്യാത്മിക പണ്ഡിതനുമായിരുന്നു നൂര്‍സി. മത വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങളെ അവസാനിപ്പിക്കുകയും ഇസ്ലാമിന്റെ ആത്മാവിനെ രാജ്യത്തു നിന്നും തുടച്ചു നീക്കാനായി മുസ്തഫ കമാലിന്റെ മതേതര രാഷ്ട്രം പണിയെടുത്തു കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് നൂര്‍സി തന്റെ ദിനേനയുള്ള ‘ജിഹാദിന്’ തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്. ഇക്കാരണത്താല്‍ നിരവധി തവണ ജയിലിലടക്കപ്പെടുകയും ക്രൂരമായ മര്‍ദ്ദനങ്ങള്‍ക്കും നാട് കടത്തലിനും അദ്ദേഹം വിധേയമാക്കപ്പെടുകയും ഉണ്ടായി.

ചരിത്രപരമായ സന്ദര്‍ഭം:

നൂര്‍സി ജനിക്കുന്നതിനു മുമ്പുള്ള നൂറ്റാണ്ട്: മുസ്ലിം ലോകം സാംസ്‌കാരികമായും സാമൂഹികമായും സാമ്പത്തികമായും സൈനികമായും മാനസികവും ശാരീരികവുമായ തകര്‍ച്ചയിലുമായിരുന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ യൂറോപ്യന്‍ ശക്തികള്‍ കൈവശപ്പെടുത്തിയ മുസ്ലിം ഭൂസ്വത്തുക്കളുടെ വിസ്താരവലുപ്പം ചെറുതായിരുന്നെങ്കിലും മുസ്ലിം ലോകത്തെല്ലായിടത്തും പടിഞ്ഞാറിന്റെ ശക്തമായ സ്വാധീനവും ആധിപത്യവും അനുഭവപ്പെട്ടു. പത്തൊന്‍പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ, പാശ്ചാത്യ ശക്തികള്‍ റഷ്യക്കൊപ്പം ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും മുസ്ലിം പ്രദേശങ്ങളില്‍ വിശേഷിച്ചും അമിതാധിപത്യം പുലര്‍ത്തിയിരുന്നു. മാര്‍ഷല്‍ ഹോഗ്‌സന്റെ അഭിപ്രായത്തില്‍ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രങ്ങളില്‍ നേരിട്ടുള്ള കോളനിവല്‍ക്കരണം നടന്നില്ലെങ്കിലും ഒരു സ്വതന്ത്ര ഇസ്ലാമിക നേതൃത്വമോ ഏകീകരണമോ പാശ്ചാത്യര്‍ വെച്ച് പൊറുപ്പിച്ചിരുന്നില്ല.

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തില്‍ യൂറോപ്യന്‍ ശക്തികള്‍ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന മുസ്ലിം ലോകത്തിന്റെ അവസ്ഥ കൂടുതല്‍ വിചിത്രവും നാടകീയവുമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ഈജിപ്ത്, പലസ്തീന്‍, ഇറാഖ്, ഇന്ത്യ എന്നിവ കോളനിവത്കരിച്ചപ്പോള്‍ ഫ്രഞ്ചുകാര്‍ വടക്കേ ആഫ്രിക്കയെയും സിറിയയെയും നിയന്ത്രിച്ചു, ഡച്ച്കാര്‍ ഇന്തോനേഷ്യയും മലേഷ്യയും കൈവശപ്പെടുത്തി.

ഓട്ടോമന്‍ സാമ്രാജ്യം മുസ്ലിം ലോകത്തിന്റെ പല പ്രദേശങ്ങളിലും സൈനിക പരാജയങ്ങളും സാമ്പത്തിക തകര്‍ച്ചയുമടക്കം കനത്ത തിരിച്ചടി നേരിട്ടു. ഭരണാധികാരികള്‍ സൈന്യത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനും സാമ്പത്തിക പരിഷ്‌ക്കരണങ്ങള്‍ക്ക് തുടക്കം കുറിക്കാനും ശ്രമിച്ചെങ്കിലും കാര്യമുണ്ടായില്ല. ബാല്‍ക്കന്‍ മേഖലകളില്‍ വസിച്ചിരുന്ന ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസികള്‍ തീവ്ര ദേശീയതയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞതും തിരിച്ചടിയായി.

ഓട്ടോമന്‍ സാമ്രാജ്യത്തെ തകര്‍ച്ചയില്‍ നിന്നും രക്ഷിക്കാന്‍ പല സമകാലീന ബുദ്ധിജീവികളെപ്പോലെ നൂര്‍സിയും പരിഹാരങ്ങള്‍ തേടി. ഭരണഘടനയെ പിന്തുണച്ച അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തെ പരിഷ്‌കരിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിച്ചു. മതപരവും ആധുനികവുമായ ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ പഠിപ്പിക്കുന്ന മദ്രസ സംവിധാനങ്ങള്‍ സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അതില്‍ പ്രധാനം. തന്റെ സ്വപ്നങ്ങള്‍ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിനു മുന്‍പേ ഓട്ടോമന്‍ സാമ്രാജ്യം തകര്‍ന്നു. പിന്നീടുയര്‍ന്നു വന്ന പുതിയ റിപ്പബ്ലിക് മത പഠനങ്ങളില്‍ ഒരു സാധ്യതയും കണ്ടില്ല. വളരെ ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളില്‍ തന്നെ മത വിദ്യാഭ്യാസം നല്‍കുന്നതും മുസ്ലിംകള്‍ക്ക് ആത്മീയ വിഭവമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതുമായ എല്ലാ സ്ഥാപനങ്ങളും ഭരണകൂടം പൊളിച്ചുമാറ്റി.

സയ്യിദ് നൂര്‍സിയുടെ ലോകപ്രസിദ്ധമായ രിസാലെ നൂർ, പുസ്തക സമാഹാരം

പുതിയ തുര്‍ക്കി റിപ്പബ്ലിക്കും നൂര്‍സിയുടെ ദുരവസ്ഥയും:

ആധുനിക തുര്‍ക്കിക്കായുള്ള പദ്ധതികളില്‍ ഇസ്ലാമിനും മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ഇടമുണ്ടായിരുന്നില്ല. രാജ്യത്തെ മതേതരമാക്കി മാറ്റുന്നതിനായി പാശ്ചാത്യന്‍ പരിഷ്‌കാരങ്ങള്‍ നടപ്പിലാക്കി. അമേരിക്കയിലെതിനും യൂറോപ്പിലെതിനും വിപരീതമായി മതേതരത്വം അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് കണ്ടത്. നിര്‍ബന്ധിതമായി നടപ്പിലാക്കിയ മാറ്റങ്ങള്‍ മതിയായ കൂടിയാലോചനയോ ജനസമ്മതമോ ഇല്ലാതെയായിരുന്നു. 1924 ല്‍ ഖിലാഫത്ത് തകര്‍ന്നു. എല്ലാ മത സംവിധാനങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും പൊളിച്ചു മാറ്റി, സ്വത്തുവകകള്‍ കണ്ടു കെട്ടി, ചില സൂഫി ഉദ്യാനഗൃഹങ്ങള്‍ മ്യൂസിയങ്ങളാക്കി. പള്ളികള്‍, മദ്രസകള്‍, ഇസ്ലാമിക സെമിനാരികള്‍ എന്നിവ അടച്ചു പൂട്ടി. മതപരമായ വസ്തുദാന സംവിധാനങ്ങള്‍ (വഖഫ്) പിടിച്ചെടുത്തു. ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങള്‍ക്കു പകരം യൂറോപ്യന്‍ നിയമ വ്യവസ്ഥകള്‍ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

ഒരു മുസ്ലീം പണ്ഡിതനെന്ന നിലയില്‍ പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പരിഷ്‌ക്കാരങ്ങള്‍ നൂര്‍സിയെ സ്വാഭാവികമായും നിരാശനാക്കി. എന്നാല്‍ നൂര്‍സി തനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള വിശ്വാസികള്‍ക്ക് ആത്മീയ ജ്ഞാനം പകരുന്നത് തുടര്‍ന്നു. മുപ്പതുവര്‍ഷത്തെ നാടുകടത്തലിനും ജയില്‍ വാസത്തിനുമിടെയാണ് അദ്ദേഹം ലോക പ്രസിദ്ധമായ റിസാലെഇ നൂര്‍ സമാഹാരങ്ങള്‍ എഴുതുന്നത്. പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളില്‍ സര്‍ക്കാരുമായി നേരിട്ടുള്ള ശാരീരിക ഏറ്റുമുട്ടലുകള്‍ നൂര്‍സിക്കു മുന്‍പില്‍ ഒരു വഴിയേ ആയിരുന്നില്ല. മറിച്ചു വിജ്ഞാന സാഹിത്യങ്ങള്‍ എഴുതുന്നതും ആത്മീയ വിഭവങ്ങള്‍ അനുയായികള്‍ക്ക് പകര്‍ന്നു കൊടുക്കുന്നതും തന്റെ ജിഹാദായി കാണുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പോസിറ്റീവ് ആക്ഷന്‍ (മുസ്‌ബെത് ഹരികത്ത്), അഹിംസ എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ച രീതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വശങ്ങള്‍.

പോസിറ്റീവ് ആക്ഷന്‍ (മുസ്‌ബെത് ഹരികത്ത്) നൂര്‍സി രചനകളിലെ അഹിംസ:

മതസ്ഥാപനങ്ങളെ പൂര്‍ണമായും ഇല്ലാതാക്കിയത് നിമിത്തം രൂപപ്പെട്ടു വന്ന ആക്രമണാത്മക മതേതരത്വം, ശാസ്ത്രീയ ഭൗതിക വാദം, പ്രകൃതിതത്ത്വജ്ഞാനം എന്നിവയാല്‍ വര്‍ദ്ധിച്ച ആത്മീയ ശൂന്യത അനുഭവപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ അവസ്ഥകളെ ക്രിയാത്മകമായി അഭിമുഖീകരിച്ച നൂര്‍സിയും അനുയായികളും അഹിംസാത്മക ചെറുത്തുനില്‍പ്പിലൂടെ പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളെ ചെറുക്കുന്ന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലേര്‍പ്പെട്ടു. ഇസ്ലാമിനെ സംബന്ധിച്ച് മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന് മൂന്ന് സുപ്രധാന ഘട്ടങ്ങളുണ്ടെന്ന് നൂര്‍സി തന്റെ രിസാലില്‍ പറയുന്നു. ആദ്യത്തേത് വിശ്വാസം (ഈമാന്‍) ആണ്. രണ്ടാമത്തേത് വ്യക്തികളിലും സമൂഹത്തിലുമുള്ള (ഹയാത്ത്) വിശ്വാസ പരിശീലനമാണ്. വിശ്വാസം ശക്തമാകുന്നതോടെ അതിന്റെ ആവിഷ്‌ക്കാരങ്ങളും ശക്തമാകും എന്ന് നൂര്‍സി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടം ശരീഅത്ത് (ശരീഅത്) ആണ്. തുര്‍ക്കിയിലെ മുസ്ലിം സമൂഹം നേരിടുന്ന പുതിയ കാല വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാന്‍ ഇങ്ങനെയൊരു റോഡ് മാപ്പ് അവതരിപ്പിക്കുകയിരുന്നു നൂര്‍സി ചെയ്തത്. ആധുനിക മതേതര തുര്‍ക്കിയിലെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കുക മാത്രമല്ല മറിച്ചു ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സമുദായത്തിന്റെ വൈഷമ്യം നൂര്‍സി മുന്‍കൂട്ടി മനസ്സിലാക്കിയതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളില്‍ കാണാം.

അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ആളുകളുടെ വ്യക്തി ജീവിതത്തിലെ വിശ്വാസത്തെ (ഈമാന്‍) ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുക എന്നത് പ്രധാനമായിരുന്നു. അപ്രകാരം തന്നെ സമൂഹത്തിന്റെ വിശ്വാസ കാര്യങ്ങളും പ്രായോഗിക സമീപനങ്ങളും, ശരീഅത്തും ഒന്നിച്ചു ക്രമീകരിക്കല്‍ അസാധ്യവുമാണ്. ഒരു ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നില്ല നൂര്‍സിയുടെ ലക്ഷ്യം, മറിച്ചു മനസ്സും ഹൃദയവും ഇസ്ലാമിക അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങുക എന്നതായിരുന്നു. ആഗോള മുസ്ലിം സമുദായത്തിന്റെ (ഉമ്മ) പല പ്രശ്‌നങ്ങളും വിശ്വാസ ദൗര്‍ബല്യത്തില്‍ നിന്നാണ് ഉണ്ടായതെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.

തന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകള്‍ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിനായി സൃഷ്ടിപരമായ വഴികള്‍ തേടിയ നൂര്‍സി പോസിറ്റീവ് പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ (മുസ്‌ബെത് ഹരികത്ത് ) എന്ന ആശയം ഉണ്ടാക്കി. അത് നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രായോഗിക മാര്‍ഗ്ഗനിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ മുന്നോട്ടുവെച്ചു. ക്രിയാത്മക പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിര്‍മ്മാണാത്മകതയില്‍ ഊന്നിയിട്ടാവണം. സംഹാരവും ദുര്‍വൃത്തിയും ഒരിക്കലും ഒരു പരിഹാരമല്ല. കഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളില്‍പ്പോലും, നൂര്‍സിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും സംയമനം കൈവെടിഞ്ഞില്ല, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഹിംസാത്മക പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകമായിരുന്നു. തന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകള്‍ ഫലപ്രാപ്തിയിലെത്തുമ്പോള്‍ ആവശ്യമായ മാറ്റം വരുത്താനുള്ള ഉപാധിയല്ല രാഷ്ട്രീയ ഇസ്ലാം എന്നദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. ഭരണത്തിലെ മാറ്റങ്ങളും ശരീഅത്ത് അധിഷ്ഠിത സര്‍ക്കാര്‍ സ്ഥാപിക്കുന്നതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശങ്കകളില്‍ പെട്ടതായിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, വിശ്വാസ കാര്യങ്ങളിലും വ്യക്തികളുടെ പരിവര്‍ത്തനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ഇത്തരം പ്രയത്‌നങ്ങളിലൂടെ നൂര്‍സി നടത്തിയ അഹിംസയില്‍ അധിഷ്ഠിതമായ ക്രിയാത്മക പ്രവര്‍ത്തങ്ങള്‍ ജിഹാദിന്റെ ഉജ്ജ്വല രൂപമായി ഇന്നും മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു.

നൂർസിയും സമകാലീനരും:

സാമൂഹിക പരിവര്‍ത്തനങ്ങളോടുള്ള സമീപനങ്ങളില്‍ ഗാന്ധി, മാര്‍ട്ടിന്‍ ലൂതര്‍ കിംഗ്, മണ്ടേല എന്നിവര്‍ക്ക് നൂര്‍സിയുമായി ഏറെ സാമ്യമുണ്ട്. ഗാന്ധിയുടെ ഉപ്പു സത്യാഗ്രഹവും, മണ്ടേലയുടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പും, കിങ്ങിന്റെ ബിര്‍മിങ്ഹാം ജയിലില്‍ നിന്നുള്ള കത്തുകളുമെല്ലാം പോലെ തന്നെ ചരിത്രത്തില്‍ നൂര്‍സി അറിയപ്പെടുന്നത് തന്റെ രിസാലെ നൂര്‍ സമാഹാരത്തിലൂടെയും
നിശബ്ദമായി അദ്ദേഹം നടത്തിയ സാമൂഹിക പരിവര്‍ത്തനങ്ങളിലൂടെയുമാണ്. മരണ ശേഷം പോലും അദ്ദേഹത്തെ വെറുതെ വിടാതിരുന്ന ഭരണകൂടം ഖബര്‍ മാന്തിയെടുക്കുകയും അജ്ഞാത സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍ പിന്നീട് വന്ന സമൂഹം നൂര്‍സി പഠിപ്പിച്ച ‘ജിഹാദിനെ’ മനസിലാക്കുകയും അതിനെ ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്തതാണ് ചരിത്രം. വര്‍ത്തമാനകാലത്തും നൂര്‍സി വായിക്കപ്പെടുകയും അദ്ദേഹം കാണിച്ചുതന്ന പ്രവര്‍ത്തന മാര്‍ഗങ്ങളെയും, പരിവര്‍ത്തന രീതികളെയും, മുസ്‌ബെത് ഹരികത്തി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ അഹിംസാത്മക പാരമ്പര്യങ്ങളെ ഉള്‍ക്കൊള്ളുകയും നെഞ്ചേറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

സമകാലിക സംസ്‌കാരത്തിന്റെ ചലനാത്മകത, അതിന്റെ ചരിത്രപരമായ അടിത്തറ, സ്വഭാവവിശേഷങ്ങള്‍, സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍, എന്നിവ നിര്‍വചിക്കുന്ന സൈദ്ധാന്തികമായും രാഷ്ട്രീയമായും അനുഭവപരമായും ഇടപഴകുന്ന കലകളുടെയും സാംസ്‌കാരിക വിശകലനങ്ങളുടെയും മേഖലയാണ് ബൈലൈന്‍സിന്റെ നരവിജ്ഞാനീയ പഠനങ്ങള്‍.

ചരിത്രമറിയാത്തവന് ഒന്നുമറിയില്ല എന്നാണ്. താനൊരു വന്‍മരത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് അറിയാത്ത ഇലയെ പോലെ. ആളുകളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാര്‍ഗം അവരുടെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വന്തം ധാരണയെ നിഷേധിക്കുകയും ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് എന്ന് ജോര്‍ജ് ഓര്‍വെല്‍. ചരിത്രാതീതവും ചരിത്രപരവുമായ കാലഘട്ടങ്ങള്‍ തമ്മിലുള്ള അതിര്‍ത്തി നിര്‍ണ്ണയിക്കുന്നത് ആളുകള്‍ വര്‍ത്തമാനകാലത്ത് മാത്രം ജീവിക്കുന്നത് അവസാനിപ്പിക്കുകയും അവരുടെ ഭൂതകാലത്തിലും ഭാവിയിലും ബോധപൂര്‍വ്വം താല്‍പ്പര്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ്. ഭൂതകാലത്തിന്റെ രേഖകള്‍ ഭാവിതലമുറയുടെ പ്രയോജനത്തിനായി സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടതാണ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ചരിത്രം. ദുര്‍വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ട ചരിത്ര സംഭവ വികാസങ്ങളെ സ്പഷ്ടമായും നിഷ്പക്ഷമായും സമീപിക്കുകയും പൂര്‍വ്വകാല ചരിത്രങ്ങളെ ബൈലൈന്‍സ് പുനര്‍വായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു